1 И҆ воздви́гшесѧ сы́нове і҆и҃льтестїи, ѡ҆полчи́шасѧ на за́пады мѡа́ва ᲂу҆ і҆ѻрда́на ко і҆ерїхѡ́нꙋ. 2 И҆ ви́дѣвъ вала́къ сы́нъ сепфѡ́ровъ всѧ̑, є҆ли̑ка сотворѝ і҆и҃ль а҆морре́ю, 3 и҆ ᲂу҆боѧ́сѧ мѡа́въ люді́й ѕѣлѡ̀, ꙗ҆́кѡ мно́зи бѧ́хꙋ, и҆ ѡ҆скорбѣ̀ мѡа́въ ѿ лица̀ сынѡ́въ і҆и҃левыхъ, 4 и҆ речѐ мѡа́въ старѣ́йшинамъ мадїа̑млимъ: нн҃ѣ потреби́тъ со́нмъ се́й всѣ́хъ, и҆̀же ѡ҆́крестъ на́съ, ꙗ҆́коже потреблѧ́етъ теле́цъ ѕла́къ на по́ли. И҆ вала́къ, сы́нъ сепфѡ́ровъ, бѧ́ше ца́рь мѡа́вль въ то̀ вре́мѧ, 5 и҆ посла̀ послы̀ къ валаа́мꙋ, сы́нꙋ веѡ́ровꙋ, во фаѳꙋ́рꙋ ꙗ҆́же є҆́сть ᲂу҆ рѣкѝ землѝ сынѡ́въ люді́й є҆гѡ̀, призва́ти є҆го̀, глаго́лѧ: сѐ, лю́дїе и҆зыдо́ша и҆з̾ є҆гѵ́пта, и҆ сѐ, покры́ша лицѐ землѝ, и҆ сі́и сѣдѧ́тъ при ѡ҆держа́нїи мое́мъ: 6 и҆ нн҃ѣ прїидѝ, прокленѝ мнѣ̀ лю́ди сїѧ̑, поне́же крѣ́пльшїи сꙋ́ть па́че на́съ, а҆́ще возмо́жемъ си́хъ и҆зби́ти, и҆ и҆зженꙋ̀ и҆̀хъ и҆з̾ землѝ: ꙗ҆́кѡ вѣ́мъ, и҆̀хже а҆́ще благослови́ши ты̀, благослове́ни сꙋ́ть, и҆ и҆̀хже а҆́ще проклене́ши ты̀, про́клѧти. 7 И҆ и҆до́ша старѣ̑йшины мѡа̑вли и҆ старѣ̑йшины мадїа̑мли, и҆ волхвова̑нїѧ въ рꙋка́хъ и҆́хъ: и҆ прїидо́ша къ валаа́мꙋ и҆ глаго́лаша є҆мꙋ̀ словеса̀ вала́кѡва. 8 И҆ речѐ къ ни̑мъ: препочі́йте здѣ̀ но́щь (сїю̀), и҆ ѿвѣща́ю ва́мъ дѣѧ̑нїѧ, ꙗ҆̀же а҆́ще возгл҃етъ гдⷭ҇ь ко мнѣ̀. И҆ пребы́ша кнѧ̑зи мѡа̑вли ᲂу҆ валаа́ма. 9 И҆ прїи́де бг҃ъ къ валаа́мꙋ и҆ речѐ є҆мꙋ̀: что̀ человѣ́цы сі́и ᲂу҆ тебє̀; 10 И҆ речѐ валаа́мъ къ бг҃ꙋ: вала́къ сы́нъ сепфѡ́ровъ, ца́рь мѡа́вль, посла̀ и҆̀хъ ко мнѣ̀, глаго́лѧ: 11 сѐ, лю́дїе и҆зыдо́ша и҆з̾ є҆гѵ́пта и҆ покры́ша лицѐ землѝ, и҆ сі́и сѣдѧ́тъ при ѡ҆держа́нїи мое́мъ: и҆ нн҃ѣ прїидѝ, проклени́ ми и҆̀хъ, не́гли возмогꙋ̀ и҆зби́ти и҆̀хъ и҆ и҆згна́ти ѧ҆̀ ѿ землѝ. 12 И҆ речѐ бг҃ъ къ валаа́мꙋ: да не и҆́деши съ ни́ми, нижѐ да клене́ши люді́й: сꙋ́ть бо бл҃гослове́ни. 13 И҆ воста́въ валаа́мъ заꙋ́тра, речѐ кнѧзє́мъ вала́кѡвымъ: возврати́тесѧ къ господи́нꙋ своемꙋ̀: не попꙋща́етъ мѝ бг҃ъ и҆тѝ съ ва́ми. 14 И҆ воста́вше кнѧ̑зи мѡа̑вли прїидо́ша къ вала́кꙋ и҆ реко́ша є҆мꙋ̀: не хо́щетъ валаа́мъ прїитѝ съ на́ми. 15 И҆ приложѝ вала́къ є҆щѐ посла́ти кнѧ̑зи мно́жайшїи и҆ честнѣ́йшїи си́хъ. 16 И҆ прїидо́ша къ валаа́мꙋ и҆ глаго́лаша є҆мꙋ̀: сїѧ̑ глаго́летъ вала́къ, сы́нъ сепфѡ́ровъ: молю́ тѧ, не ѡ҆блѣни́сѧ прїитѝ ко мнѣ̀: 17 че́стнѣ бо тѧ̀ почтꙋ̀, и҆ всѧ̑, є҆ли̑ка а҆́ще рече́ши мѝ, сотворю̀ тебѣ̀: и҆ прїидѝ, и҆ проклени́ ми лю́ди сїѧ̑. 18 И҆ ѿвѣща̀ валаа́мъ и҆ речѐ кнѧзє́мъ вала́кѡвымъ: а҆́ще мѝ да́стъ вала́къ по́лнꙋ хра́минꙋ свою̀ зла́та и҆ сребра̀, не могꙋ̀ престꙋпи́ти сло́ва гдⷭ҇а бг҃а, є҆́же сотвори́ти то̀ ма́ло и҆лѝ вели́ко въ ра́зꙋмѣ мое́мъ: 19 и҆ нн҃ѣ потерпи́те здѣ̀ и҆ вы̀ но́щь сїю̀, и҆ ᲂу҆вѣ́мъ, что̀ приложи́тъ гдⷭ҇ь гл҃ати ко мнѣ̀. 20 И҆ прїи́де бг҃ъ къ валаа́мꙋ но́щїю и҆ речѐ є҆мꙋ̀: а҆́ще зва́ти тѧ̀ прїидо́ша человѣ́цы сі́и, воста́въ и҆дѝ в̾слѣ́дъ и҆́хъ, но сло́во, є҆́же а҆́ще рекꙋ̀ тебѣ̀, то̀ да сотвори́ши. 21 И҆ воста́въ валаа́мъ заꙋ́тра, ѡ҆сѣдла̀ ѻ҆слѧ̀ своѐ и҆ и҆́де со кнѧ̑зи мѡа̑вли. 22 И҆ разгнѣ́васѧ ꙗ҆́ростїю бг҃ъ, ꙗ҆́кѡ и҆́де се́й: и҆ воста̀ а҆́гг҃лъ бж҃їй препѧ́ти є҆мꙋ̀ на пꙋтѝ. Се́й же сѣдѧ́ше на ѻ҆слѧ́ти свое́мъ и҆ два̀ раба̑ є҆гѡ̀ съ ни́мъ. 23 И҆ ᲂу҆зрѣ́въ ѻ҆се́лъ а҆́гг҃ла бж҃їѧ сꙋпроти́въ стоѧ́ща на пꙋтѝ, и҆ ме́чь и҆звлече́нъ въ рꙋцѣ̀ є҆гѡ̀, и҆ соврати́сѧ ѻ҆се́лъ съ пꙋтѝ и҆ и҆дѧ́ше на по́ле: и҆ бїѧ́ше (валаа́мъ) ѻ҆слѧ̀ жезло́мъ свои́мъ, є҆́же напра́вити є҆̀ на пꙋ́ть: 24 и҆ ста̀ а҆́гг҃лъ бж҃їй на брозда́хъ вїногра́дныхъ: ѡ҆гражде́нїе ѿсю́дꙋ, и҆ ѡ҆гражде́нїе ѿѻнꙋ́дꙋ: 25 и҆ ᲂу҆зрѣ́въ ѻ҆се́лъ а҆́гг҃ла бж҃їѧ, приложи́сѧ ко ѡ҆гра́дѣ и҆ прижмѐ но́гꙋ валаа́мꙋ ко ѡ҆гра́дѣ, и҆ приложѝ є҆щѐ би́ти є҆го̀: 26 и҆ приложѝ а҆́гг҃лъ бж҃їй, и҆ ше́дъ ст҃а̀ въ мѣ́стѣ ᲂу҆́зкомъ, въ не́мже не бѧ́ше ᲂу҆клони́тисѧ ни на де́сно, ни на лѣ́во: 27 и҆ ви́дѧ ѻ҆слѧ̀ а҆́гг҃ла бж҃їѧ, падѐ под̾ валаа́момъ: и҆ разгнѣ́васѧ валаа́мъ, и҆ бїѧ́ше ѻ҆слѧ̀ жезло́мъ. 28 И҆ ѿве́рзе бг҃ъ ᲂу҆ста̀ ѻ҆слѧ́ти, и҆ речѐ валаа́мꙋ: что̀ сотвори́хъ тебѣ̀, ꙗ҆́кѡ сѐ, въ тре́тїе бїе́ши мѧ̀; 29 И҆ речѐ валаа́мъ ѻ҆слѧ́ти: ꙗ҆́кѡ порꙋга́лосѧ мѝ є҆сѝ: и҆ а҆́ще бы́хъ ме́чь и҆мѣ́лъ въ рꙋкꙋ̀ моє́ю, пробо́лъ бы́хъ тѧ̀. 30 И҆ речѐ ѻ҆слѧ̀ валаа́мꙋ: не а҆́зъ ли ѻ҆сли́ца твоѧ̀, на не́йже ты̀ ѣ҆́здиши ѿ ю҆́ности своеѧ̀ до дне́шнѧгѡ днѐ; є҆да̀ презо́рствомъ презрѣ́вши сотвори́хъ тебѣ̀ сїѐ; Ѻ҆́нъ же речѐ: нѝ. 31 Ѿве́рзе же бг҃ъ ѻ҆́чи валаа́мꙋ, и҆ ᲂу҆зрѣ̀ а҆́гг҃ла бж҃їѧ противостоѧ́ща на пꙋтѝ, и҆ ме́чь и҆звлече́нъ въ рꙋцѣ̀ є҆гѡ̀: и҆ приклони́всѧ поклони́сѧ є҆мꙋ̀ лице́мъ свои́мъ. 32 И҆ речѐ є҆мꙋ̀ а҆́гг҃лъ бж҃їй: почто̀ бїе́ши ѻ҆слѧ̀ твоѐ сїѐ въ тре́тїе; и҆ сѐ, а҆́зъ прїидо́хъ на препѧ́тїе твоѐ, ꙗ҆́кѡ непрїѧ́тенъ пꙋ́ть тво́й предо мно́ю: и҆ ви́дѧ мѧ̀ ѻ҆сли́ца, соврати́сѧ ѿ менє̀ сѐ тре́тїе: 33 и҆ а҆́ще бы не ᲂу҆клони́ласѧ ѿ менє̀, нн҃ѣ тѧ̀ ᲂу҆̀бо ᲂу҆би́лъ бы́хъ, сїю́ же сохрани́лъ бы́хъ. 34 И҆ речѐ валаа́мъ ко а҆́гг҃лꙋ гдⷭ҇ню: согрѣши́хъ, не вѣ́дѣхъ бо, ꙗ҆́кѡ ты̀ мнѣ̀ противостоѧ́лъ є҆сѝ на пꙋтѝ: и҆ нн҃ѣ а҆́ще тебѣ̀ не ᲂу҆го́дно, возвращꙋ́сѧ. 35 И҆ речѐ а҆́гг҃лъ бж҃їй къ валаа́мꙋ: и҆дѝ ты̀ съ челѡвѣ́ки: ѻ҆ба́че сло́во, є҆́же а҆́ще рекꙋ̀ тебѣ̀, сїѐ сохранѝ глаго́лати. И҆ и҆́де валаа́мъ со кнѧ̑зи вала́кѡвы. 36 И҆ ᲂу҆слы́шавъ вала́къ, ꙗ҆́кѡ прихо́дитъ валаа́мъ, и҆зы́де во срѣ́тенїе є҆мꙋ̀ во гра́дъ мѡа́вль, и҆́же є҆́сть въ предѣ́лѣхъ а҆рнѡ́нихъ, и҆́же є҆́сть на краѝ предѣ́лѡвъ. 37 И҆ речѐ вала́къ къ валаа́мꙋ: не посла́хъ ли къ тебѣ̀ зва́ти тѧ̀; почто̀ не прише́лъ є҆сѝ ко мнѣ̀; и҆лѝ не возмогꙋ̀ почти́ти тебѐ; 38 И҆ речѐ валаа́мъ къ вала́кꙋ: сѐ, прихождꙋ̀ къ тебѣ̀ нн҃ѣ: мо́щенъ ли бꙋ́дꙋ глаго́лати что̀; сло́во, є҆́же а҆́ще вложи́ть бг҃ъ во ᲂу҆ста̀ моѧ̑, сїѐ рекꙋ̀. 39 И҆ и҆́де валаа́мъ съ вала́комъ, и҆ внидо́ша во гра́ды сє́льныѧ. 40 И҆ закла̀ вала́къ тельцы̀ и҆ ѻ҆́вцы, и҆ посла̀ валаа́мꙋ и҆ кнѧзє́мъ и҆̀же съ ни́мъ. 41 И҆ бы́сть заꙋ́тра, и҆ взѧ́въ вала́къ валаа́ма, возведѐ є҆го̀ на сто́лпъ ваа́ловъ, и҆ показа̀ є҆мꙋ̀ ѿтꙋ́дꙋ ча́сть нѣ́кꙋю люді́й.
Numbers · Church Slavonic Bible (Elizabeth Bible)
Numbers 22 Church Slavonic Bible (Elizabeth Bible)
Audio: World English Bible (WEB), read by Winfred W. Henson · About the recordings
Notes on this text (3)
- Church Slavonic in its traditional (Synodal) spelling, with accents, breathings and titlo abbreviations, shown in the Ponomar font (SIL Open Font License).
- Exodus 36–39 follow the Septuagint's order; the digital source has no verse divisions there, so Exodus 36:8–end and chapters 37, 38 and 39 each appear as one block.
- Not shown: the lectionary pericope numbers (зача́ло) and the marginal glosses of the digital source. The Prayer of Manasseh stands at the end of 2 Chronicles (36:24), as in the Slavonic Bible; the prologue of Sirach and the opening verse of Lamentations are joined to verse 1.
People & places in this chapter
From this site's family tree and Bible maps, only where those guides cite this chapter.
People
Balaam
The son of Beor from Pethor, hired by Balak to curse Israel, who could only bless Israel after the angel of the LORD stopped his donkey, and who was later killed by the sword…
Cited in the guide: Numbers 22:5; Numbers 22:12; Numbers 24:3
Balak
The son of Zippor and king of Moab, who feared Israel and hired Balaam to curse them, but each oracle from the high places turned into a blessing.
Cited in the guide: Numbers 22:2; Numbers 22:4; Numbers 23:2
Beor
The father of the diviner Balaam, whose home was Pethor by the Euphrates.
Cited in the guide: Numbers 22:5; Numbers 24:3; Deuteronomy 23:4
Moses
Drawn from the Nile, he led Israel out of Egypt and received God's Law.
Cited in the guide: Exodus 2–Deuteronomy 34
Zippor
The father of Balak, king of Moab.
Cited in the guide: Numbers 22:2; Numbers 22:4; Joshua 24:9
Cross references (36)
Related passages for each verse, from the Treasury of Scripture Knowledge as collected and ranked by readers at OpenBible.info.
- 1 Numbers 33:48–50; Numbers 32:19; Joshua 3:16; Numbers 21:20; Deuteronomy 34:1
- 2 Judges 11:25; Numbers 21:20–35; Numbers 21:3
- 3 Exodus 15:15; Isaiah 23:5; Joshua 9:24; Joshua 2:10–11; Deuteronomy 2:25
- 4 Numbers 25:15–18; Numbers 31:8; Jeremiah 48:38; Numbers 22:2; Joshua 13:21–22
- 5 Deuteronomy 23:4; Micah 6:5; Joshua 24:9; Jude 11; Numbers 23:7
- 6 Numbers 24:9; Numbers 23:7–8; 1 Kings 22:13; 1 Samuel 17:43; Genesis 12:3
- 7 Micah 3:11; 1 Samuel 9:7–8; 2 Peter 2:15; Isaiah 56:11; 1 Timothy 6:9–10
- 8 Numbers 23:12; Numbers 22:19–20; Jeremiah 12:2; Numbers 12:6; Ezekiel 33:31
- 9 Genesis 20:3; Numbers 22:20; Genesis 3:9–11; Daniel 4:31–32; Exodus 4:2
- 12 Deuteronomy 23:5; Ephesians 1:3; Romans 11:29; Numbers 23:19–20; Genesis 12:2
- 13 Numbers 22:14; Deuteronomy 23:5
- 14 Numbers 22:13; Numbers 22:37
- 15 Acts 10:7–8; Numbers 22:7–8
- 17 Numbers 24:11; Matthew 4:8–9; Numbers 23:2–3; Esther 7:9; Deuteronomy 16:9
- 18 Numbers 24:13; 2 Chronicles 18:13; 1 Kings 22:14; Numbers 23:26; Numbers 22:38
- 19 Jude 11; 2 Peter 2:15; 2 Peter 2:3; 1 Timothy 6:9–10; Numbers 22:7–8
- 20 Numbers 24:13; Numbers 23:26; Numbers 23:12; Numbers 22:35; 2 Thessalonians 2:9–12
- 21 Proverbs 1:15–16
- 22 Lamentations 2:4; Numbers 22:32; Exodus 4:24; Exodus 23:20; Hosea 12:4–5
- 23 Jude 11; 2 Peter 2:16; 1 Corinthians 1:27–29; Jeremiah 8:7; Acts 22:9
- 25 Job 5:13–15; Isaiah 47:12
- 26 Hosea 2:6; Isaiah 26:11
- 27 Proverbs 14:16; James 1:19; Proverbs 27:3–4
- 28 2 Peter 2:16; Luke 1:37; Exodus 4:11; 1 Corinthians 1:19; Romans 8:22
- 29 Proverbs 12:10; Proverbs 12:16; Matthew 15:19; Ecclesiastes 9:3
- 30 2 Peter 2:16; 1 Corinthians 1:27–28
- 31 Genesis 21:19; Luke 24:31; Acts 26:18; Numbers 24:16; Numbers 24:4
- 32 Proverbs 28:18; Numbers 22:22; Acts 13:10; Proverbs 14:2; Proverbs 28:6
- 33 Numbers 16:33–35; Numbers 14:37; 1 Kings 13:24–28
- 34 1 Samuel 15:24; Job 34:31–32; 2 Samuel 12:13; 1 Samuel 15:30; 1 Samuel 26:21
- 35 2 Thessalonians 2:9–12; Isaiah 37:26–29; Psalm 81:12; Numbers 22:20–21
- 36 Acts 28:15; Jeremiah 48:20; Isaiah 16:2; Deuteronomy 2:24; Genesis 18:2
- 37 Numbers 24:11; John 5:44; Matthew 4:8–9; Psalm 75:6; Luke 4:6
- 38 Numbers 22:18; Proverbs 19:21; Numbers 23:26; Numbers 23:16; 1 Kings 22:14
- 40 Numbers 23:14; Proverbs 1:16; Genesis 31:54; Numbers 23:30; Numbers 23:2
- 41 Numbers 23:13; Numbers 25:2–3; Numbers 21:28; Deuteronomy 12:2; Jeremiah 48:35
Cross references: OpenBible.info (CC BY), drawn mainly from the public-domain Treasury of Scripture Knowledge. · Sources & licences
What the Fathers said
Passages from the Church Fathers that expound or quote this chapter, verbatim from the public-domain Schaff edition (19th-century English translations).
How these were chosen
“Commentary” is the opening of a homily or exposition on this chapter (John Chrysostom’s homilies, Augustine’s tractates, sermons and expositions of the Psalms). “Quotes” are sentences where the edition’s own footnotes identify a quotation of a verse here, kept only when the wording matches the verse. Only works whose authorship is not in doubt are used. Psalms follow the Hebrew/English numbering (Augustine numbers them as the Septuagint does: his Psalm 50 is Psalm 51 here).
"Thou shall not go with them, neither shalt thou curse the people." He does not hint at anything with regard to the people, for they all lay before his view, but [he refers] to the mystery of Christ pointed out beforehand.