1 Человѣ́кꙋ предложе́нїе се́рдца: и҆ ѿ гдⷭ҇а ѿвѣ́тъ ѧ҆зы́ка. 2 Всѧ̑ дѣла̀ смире́ннагѡ ꙗ҆влє́нна пред̾ бг҃омъ, и҆ ᲂу҆крѣплѧ́ѧй дꙋ́хи гдⷭ҇ь. 3 Прибли́жи ко гдⷭ҇ꙋ дѣла̀ твоѧ̑, и҆ ᲂу҆твердѧ́тсѧ помышлє́нїѧ твоѧ̑. 4 Всѧ̑ содѣ́ла гдⷭ҇ь себє̀ ра́ди: нечести́вїи же въ де́нь ѕо́лъ поги́бнꙋтъ. 5 Нечи́стъ пред̾ бг҃омъ всѧ́къ высокосе́рдый: въ рꙋ́кꙋ же рꙋ́цѣ влага́ѧй непра́веднѡ не ѡ҆безвини́тсѧ. 6 Нача́ло пꙋтѝ бла́га, є҆́же твори́ти првⷣнаѧ, прїѧ̑тна же пред̾ бг҃омъ па́че, не́жели жре́ти жє́ртвы. 7 И҆ща́й гдⷭ҇а ѡ҆брѧ́щетъ ра́зꙋмъ со пра́вдою: 8 пра́вѣ же и҆́щꙋщїи є҆го̀ ѡ҆брѧ́щꙋтъ ми́ръ. 9 Всѧ̑ дѣла̀ гдⷭ҇нѧ со пра́вдою: храни́тсѧ же нечести́вый на де́нь ѕо́лъ. 10 Прⷪ҇ро́чество во ᲂу҆стнѣ́хъ царе́выхъ, въ сꙋди́щи же не погрѣша́тъ ᲂу҆ста̀ є҆гѡ̀. 11 Превѣ́са мѣ́рила пра́вда ᲂу҆ гдⷭ҇а: дѣла́ же є҆гѡ̀ мѣ̑рила првⷣнаѧ. 12 Ме́рзость царе́ви творѧ́й ѕла̑ѧ: со пра́вдою бо ᲂу҆готовлѧ́етсѧ престо́лъ нача́льства. 13 Прїѧ̑тны царю̀ ᲂу҆стнѣ̀ првⷣны, словеса́ же пра̑ваѧ лю́битъ гдⷭ҇ь. 14 Ꙗ҆́рость царе́ва вѣ́стникъ сме́рти: мꙋ́жъ же премꙋ́дръ ᲂу҆толи́тъ є҆го̀. 15 Во свѣ́тѣ жи́зни сы́нъ царе́въ: прїѧ́тнїи же є҆мꙋ̀ ꙗ҆́кѡ ѡ҆́блакъ по́зденъ. 16 Оу҆гнѣждє́нїѧ премꙋ́дрости и҆збра́ннѣе зла́та: вселє́нїѧ же ра́зꙋма дража́йши сребра̀. 17 Пꙋтїѐ жи́зни ᲂу҆кланѧ́ютсѧ ѿ ѕлы́хъ: долгота́ же житїѧ̀ пꙋтїѐ првⷣни. Прїе́млѧй наказа́нїе во бл҃ги́хъ бꙋ́детъ, хранѧ́й же ѡ҆бличє́нїѧ ᲂу҆мꙋдри́тсѧ. И҆́же храни́тъ своѧ̑ пꙋти̑, соблюда́етъ свою̀ дꙋ́шꙋ: любѧ́й же живо́тъ сво́й щади́тъ своѧ̑ ᲂу҆ста̀. 18 Пре́жде сокрꙋше́нїѧ предварѧ́етъ досажде́нїе, пре́жде же паде́нїѧ ѕлопомышле́нїе. 19 Лꙋ́чше кроткодꙋ́шенъ со смире́нїемъ, не́жели и҆́же раздѣлѧ́етъ коры̑сти съ досади́тельми. 20 Разꙋ́мный въ ве́щехъ ѡ҆брѣта́тель бл҃ги́хъ, надѣ́ѧйсѧ же на гдⷭ҇а бл҃же́нъ. 21 Премꙋ̑дрыѧ и҆ разꙋ̑мныѧ ѕлы́ми нари́чꙋтъ, сла́дцїи же въ словесѝ мно́жае ᲂу҆слы́шани бꙋ́дꙋтъ. 22 И҆сто́чникъ живо́тенъ ра́зꙋмъ стѧжа́вшымъ, наказа́нїе же безꙋ́мныхъ ѕло̀. 23 Се́рдце премꙋ́драгѡ ᲂу҆разꙋмѣ́етъ ꙗ҆̀же ѿ свои́хъ є҆мꙋ̀ ᲂу҆́стъ, во ᲂу҆стна́хъ же но́ситъ ра́зꙋмъ. 24 Со́тове медо́внїи словеса̀ дѡ́браѧ, сла́дость же и҆́хъ и҆сцѣле́нїе дꙋшѝ. 25 Сꙋ́ть пꙋтїѐ мнѧ́щїисѧ пра́ви бы́ти мꙋ́жꙋ, ѻ҆ба́че послѣ̑днѧѧ и҆́хъ зрѧ́тъ во дно̀ а҆́дово. 26 Мꙋ́жъ въ трꙋдѣ́хъ трꙋжда́етсѧ себѣ̀ и҆ и҆знꙋжда́етъ поги́бель свою̀: стропти́вый во свои́хъ ᲂу҆ста́хъ но́ситъ поги́бель. 27 Мꙋ́жъ безꙋ́менъ копа́етъ себѣ̀ ѕла̑ѧ и҆ во ᲂу҆стна́хъ свои́хъ сокро́вищствꙋетъ ѻ҆́гнь. 28 Мꙋ́жъ стропти́вый разсыла́етъ ѕла̑ѧ, и҆ свѣти́льникъ льстѝ вжига́етъ ѕлы̑мъ, и҆ разлꙋча́етъ дрꙋ́ги. 29 Мꙋ́жъ законопрестꙋ́пенъ прельща́етъ дрꙋ́ги и҆ ѿво́дитъ и҆̀хъ въ пꙋти̑ не бла̑ги. 30 Оу҆твержда́ѧй ѻ҆́чи своѝ мы́слитъ развращє́ннаѧ, грызы́й же ᲂу҆стнѣ̀ своѝ ѡ҆предѣлѧ́етъ всѧ̑ ѕла̑ѧ: се́й пе́щь є҆́сть ѕло́бы. 31 Вѣне́цъ хвалы̀ ста́рость, на пꙋте́хъ же пра́вды ѡ҆брѣта́етсѧ. 32 Лꙋ́чше мꙋ́жъ долготерпѣли́въ па́че крѣ́пкагѡ, (꙳и҆ мꙋ́жъ ра́зꙋмъ и҆мѣ́ѧй па́че земледѣ́льца вели́кагѡ:) ᲂу҆держава́ѧй же гнѣ́въ па́че взе́млющагѡ гра́дъ. 33 Въ нѣ̑дра вхо́дѧтъ всѧ̑ непра́вєднымъ: ѿ гдⷭ҇а же всѧ̑ првⷣнаѧ.
Proverbs · Church Slavonic Bible (Elizabeth Bible)
Proverbs 16 Church Slavonic Bible (Elizabeth Bible)
Audio: World English Bible (WEB), read by Winfred W. Henson · About the recordings
Notes on this text (3)
- Church Slavonic in its traditional (Synodal) spelling, with accents, breathings and titlo abbreviations, shown in the Ponomar font (SIL Open Font License).
- Exodus 36–39 follow the Septuagint's order; the digital source has no verse divisions there, so Exodus 36:8–end and chapters 37, 38 and 39 each appear as one block.
- Not shown: the lectionary pericope numbers (зача́ло) and the marginal glosses of the digital source. The Prayer of Manasseh stands at the end of 2 Chronicles (36:24), as in the Slavonic Bible; the prologue of Sirach and the opening verse of Lamentations are joined to verse 1.
Cross references (33)
Related passages for each verse, from the Treasury of Scripture Knowledge as collected and ranked by readers at OpenBible.info.
- 1 Proverbs 19:21; Proverbs 16:9; Luke 21:14–15; Philippians 2:13; Proverbs 20:24
- 2 Proverbs 21:2; 1 Samuel 16:7; Luke 16:15; Proverbs 30:12; Jeremiah 17:10
- 3 Psalm 37:4–5; Proverbs 3:6; Psalm 55:22; Philippians 4:6; 1 Peter 5:7
- 4 2 Peter 2:9; Isaiah 43:21; Romans 9:22; Isaiah 43:7; 1 Peter 2:8
- 5 Proverbs 6:16–17; Proverbs 8:13; Proverbs 11:21; Romans 2:8–9; James 4:6
- 6 Proverbs 14:16; Job 28:28; 2 Corinthians 7:1; Daniel 4:27; Luke 11:41
- 7 Romans 8:31; 1 John 3:22; 2 Chronicles 17:10; Colossians 1:10; Jeremiah 15:11
- 8 Proverbs 15:16; Psalm 37:16; 1 Timothy 6:6–9; Jeremiah 17:11; Proverbs 21:6–7
- 9 Proverbs 19:21; Psalm 37:23; Proverbs 16:1; Proverbs 20:24; Jeremiah 10:23
- 10 Isaiah 32:1–2; Genesis 44:5; Genesis 44:15; Hosea 10:4; Deuteronomy 17:18–20
- 11 Proverbs 11:1; Proverbs 20:10; Proverbs 20:23; Deuteronomy 25:13–15; Leviticus 19:35–36
- 12 Proverbs 25:5; Proverbs 29:14; Proverbs 28:9; Luke 12:48; Psalm 99:4
- 13 Proverbs 14:35; Proverbs 22:11; Psalm 101:5–7
- 14 Proverbs 20:2; Proverbs 19:12; Ecclesiastes 10:4; Luke 12:4–5; Proverbs 17:11
- 15 Psalm 72:6; Job 29:23–24; Hosea 6:3; Acts 2:28; Psalm 21:6
- 16 Proverbs 8:10–11; Matthew 16:26; Proverbs 8:19; Luke 12:21; Proverbs 3:15–18
- 17 Isaiah 35:8; Proverbs 19:16; Proverbs 10:9; Jude 21; Revelation 3:10
- 18 Proverbs 11:2; Isaiah 2:11–12; Proverbs 18:12; Obadiah 3–4; Proverbs 29:23
- 19 Matthew 5:3; Psalm 138:6; Isaiah 57:15; Exodus 15:9; Psalm 34:18
- 20 Jeremiah 17:7–8; Isaiah 30:18; Psalm 2:12; Isaiah 26:3–4; Psalm 34:8
- 21 Proverbs 16:23–24; Isaiah 50:4; Proverbs 15:7; Proverbs 27:9; James 3:17
- 22 Proverbs 13:14; John 6:63; Matthew 15:14; John 5:24; Proverbs 18:4
- 23 Proverbs 15:28; Matthew 12:34–35; Proverbs 22:17–18; Colossians 3:16; Psalm 45:1
- 24 Proverbs 12:18; Proverbs 24:13–14; Proverbs 4:22; Proverbs 25:11–12; Proverbs 23:16
- 25 Proverbs 14:12; Proverbs 12:15; 2 Corinthians 13:5; Proverbs 12:26; John 7:47–49
- 26 Ecclesiastes 6:7; Proverbs 14:23; Proverbs 9:12; 2 Thessalonians 3:8–12; 1 Thessalonians 4:11–12
- 27 James 3:6; Proverbs 6:14; Isaiah 5:18; Psalm 17:14–15; Psalm 52:2–4
- 28 Proverbs 17:9; James 3:14–16; Romans 1:29; Proverbs 18:8; Proverbs 6:14
- 29 Proverbs 2:12–15; 2 Peter 3:17; Proverbs 12:26; Proverbs 3:31; Proverbs 1:10–14
- 30 Proverbs 6:12–14; Matthew 13:15; Proverbs 16:27; Isaiah 6:10; Matthew 14:7–8
- 31 Proverbs 20:29; Leviticus 19:32; Proverbs 3:1–2; Proverbs 17:6; 1 Samuel 12:2–5
- 32 James 1:19; Proverbs 15:18; Proverbs 25:28; Proverbs 14:29; Proverbs 19:11
- 33 Proverbs 18:18; Jonah 1:7; Acts 1:26; Proverbs 29:26; 1 Samuel 14:41–42
Cross references: OpenBible.info (CC BY), drawn mainly from the public-domain Treasury of Scripture Knowledge. · Sources & licences
What the Fathers said
Passages from the Church Fathers that expound or quote this chapter, verbatim from the public-domain Schaff edition (19th-century English translations).
How these were chosen
“Commentary” is the opening of a homily or exposition on this chapter (John Chrysostom’s homilies, Augustine’s tractates, sermons and expositions of the Psalms). “Quotes” are sentences where the edition’s own footnotes identify a quotation of a verse here, kept only when the wording matches the verse. Only works whose authorship is not in doubt are used. Psalms follow the Hebrew/English numbering (Augustine numbers them as the Septuagint does: his Psalm 50 is Psalm 51 here).
… which seeth in secret will reward." Lest then he repay them that recompense evil, he overcomes his anger rather than another man, being instructed too by those writings, wherein it is written, "Better is he that overcometh his anger, than he that taketh a city." "If I have repaid them that recompense me evil, may I therefore fall by my …
Read in context · Nicene and Post-Nicene Fathers, series 1, vol. 8 (1888)