1 Въ де́нь ѡ҆́нъ воспомѧнꙋ̀ тѡві́тъ ѡ҆ сребрѣ̀, є҆́же вдадѐ гаваи́лꙋ въ ра́гахъ миді́йскихъ, 2 и҆ речѐ въ себѣ̀: а҆́зъ проси́хъ сме́рти, что̀ не зовꙋ̀ тѡві́и сы́на моегѡ̀, да є҆мꙋ̀ ѡ҆б̾ѧвлю̀, пре́жде да́же ᲂу҆мре́ти мѝ; 3 И҆ призва́въ є҆го̀ речѐ: ча́до, а҆́ще ᲂу҆мрꙋ̀, погреби́ мѧ, и҆ да не презира́еши ма́тере твоеѧ̀: чтѝ ю҆̀ всѧ̑ дни̑ живота̀ твоегѡ̀ и҆ творѝ є҆́же ᲂу҆го́дно є҆́й, и҆ да не ѡ҆печалѧ́еши є҆ѧ̀: 4 помѧнѝ, ча́до, ꙗ҆́кѡ мнѡ́га бѣ̑дствїѧ ви́дѣ ѡ҆ тебѣ̀ во чре́вѣ: є҆гда̀ ᲂу҆́мретъ, погребѝ ю҆̀ при мнѣ̀ во є҆ди́нѣмъ гро́бѣ: 5 всѧ̑ дни̑, ча́до, гдⷭ҇а бг҃а на́шего по́мни, и҆ да не похо́щеши согрѣша́ти и҆ престꙋпа́ти за́пѡвѣди є҆гѡ̀: пра́вдꙋ творѝ всѧ̑ дни̑ живота̀ твоегѡ̀, и҆ да не хо́диши пꙋте́мъ непра́вды, 6 занѐ творѧ́щꙋ тѝ и҆́стинꙋ благопоспѣ́шєства бꙋ́дꙋтъ въ дѣ́лѣхъ твои́хъ и҆ всѣ̑мъ творѧ́щымъ пра́вдꙋ: 7 ѿ и҆мѣ́нїй твои́хъ творѝ ми́лостыню, и҆ да не за́зритъ твоѐ ѻ҆́ко, внегда̀ твори́ти тѝ ми́лостыню: да не ѿвраща́еши лица̀ твоегѡ̀ ѿ всѧ́кагѡ ни́щагѡ, и҆ ѿ тебє̀ не ѿврати́тсѧ лицѐ бж҃їе: 8 ꙗ҆́коже тебѣ̀ бꙋ́детъ по мно́жествꙋ, творѝ ѿ ни́хъ ми́лостыню: а҆́ще ма́ло тебѣ̀ бꙋ́детъ, по ма́ломꙋ да не бои́шисѧ твори́ти ми́лостыню: 9 зало́гъ бо до́бръ сокро́вищствꙋеши тебѣ̀ на де́нь нꙋ́жды, 10 занѐ ми́лостынѧ ѿ сме́рти и҆збавлѧ́етъ и҆ не ѡ҆ставлѧ́етъ и҆тѝ во тьмꙋ̀: 11 да́ръ бо до́бръ є҆́сть ми́лостынѧ всѣ̑мъ творѧ́щымъ ю҆̀ пред̾ вы́шнимъ: 12 внемлѝ себѣ̀, ча́до, ѿ всѧ́кагѡ блꙋдодѣѧ́нїѧ, и҆ женꙋ̀ пе́рвѣе поимѝ ѿ сѣ́мене ѻ҆тє́цъ твои́хъ: да не по́ймеши жены̀ чꙋжді́ѧ, ꙗ҆́же нѣ́сть ѿ пле́мене ѻ҆тца̀ твоегѡ̀, занѐ сы́нове прⷪ҇ро́кѡвъ є҆смы̀: нѡ́е, а҆враа́мъ, і҆саа́къ, і҆а́кѡвъ ѻ҆тцы̀ на́ши ѿ вѣ́ка: помѧнѝ, ча́до, ꙗ҆́кѡ сі́и всѝ поѧ́ша жєны̀ ѿ бра́тїи свои́хъ и҆ благослове́ни бы́ша въ ча́дѣхъ свои́хъ, и҆ сѣ́мѧ и҆́хъ наслѣ́дитъ зе́млю: 13 и҆ нн҃ѣ, ча́до, любѝ бра́тїю твою̀ и҆ не возноси́сѧ се́рдцемъ твои́мъ па́че бра́тїй твои́хъ и҆ сынѡ́въ и҆ дще́рей люді́й твои́хъ, поѧ́ти тебѣ̀ ѿ ни́хъ женꙋ̀, занѐ въ горды́ни поги́бель и҆ развращє́нїе мно́го, и҆ въ непотре́бствѣ ᲂу҆мале́нїе и҆ ᲂу҆бо́жество вели́ко, и҆́бо непотре́бство ма́ти є҆́сть гла́да: 14 мзда̀ всѧ́кагѡ человѣ́ка, и҆́же а҆́ще рабо́тати бꙋ́детъ ᲂу҆ тебє̀, да не преме́длитъ, но ѿда́ждь є҆мꙋ̀ а҆́бїе: а҆́ще послꙋ́жиши бг҃ꙋ, возда́стсѧ тебѣ̀: внемлѝ тебѣ̀, ча́до, во всѣ́хъ дѣ́лѣхъ твои́хъ и҆ бꙋ́ди нака́занъ во все́мъ житїѝ твое́мъ, 15 и҆ є҆́же ненави́диши, да никомꙋ́же твори́ши: вїна̀ въ пїѧ́нство да не пїе́ши и҆ да не хо́дитъ съ тобо́ю пїѧ́нство въ пꙋтѝ твое́мъ: 16 ѿ хлѣ́ба твоегѡ̀ да́ждь а҆́лчꙋщемꙋ и҆ ѿ ѡ҆дѣѧ́нїй твои́хъ наги̑мъ: всѐ, є҆́же а҆́ще преизбꙋ́детъ тебѣ̀, творѝ ми́лостыню, и҆ да не за́зритъ твоѐ ѻ҆́ко, внегда̀ твори́ти тѝ ми́лостыню: 17 и҆ждива́й хлѣ́бы твоѧ̑ при гро́бѣ првⷣныхъ, грѣ́шникѡмъ же да не да́си: 18 совѣ́та ᲂу҆ всѧ́кагѡ премꙋ́драгѡ и҆щѝ, и҆ да не небреже́ши ѡ҆ всѧ́цѣмъ совѣ́тѣ поле́знемъ: 19 и҆ на всѧ́кое вре́мѧ благословѝ гдⷭ҇а бг҃а и҆ ѿ негѡ̀ просѝ, ꙗ҆́кѡ да пꙋтїѐ твоѝ пра́ви бꙋ́дꙋтъ, и҆ всѧ̑ стєзѝ и҆ совѣ́ти твоѝ да благоꙋспѣ́ютъ, занѐ всѧ́къ ꙗ҆зы́къ не и҆мѣ́тъ совѣ́та, но са́мъ гдⷭ҇ь дае́тъ всѧ̑ бл҃га̑ѧ, и҆ є҆го́же а҆́ще восхо́щетъ, смирѧ́етъ, ꙗ҆́коже хо́щетъ: и҆ нн҃ѣ, ча́до, помѧнѝ за́пѡвѣди моѧ̑, и҆ да не и҆згла́дѧтсѧ ѿ се́рдца твоегѡ̀: 20 и҆ нн҃ѣ ѡ҆б̾ѧвлѧ́ю тебѣ̀ де́сѧть тала̑нтъ сребра̀, ꙗ҆̀же вда́хъ гаваи́лꙋ сы́нꙋ гаврі́инꙋ въ ра́гахъ миді́йскихъ: 21 и҆ не бо́йсѧ, ча́до, ꙗ҆́кѡ ѡ҆бнища́хомъ: сꙋ́ть тебѣ̀ мнѡ́га, а҆́ще ᲂу҆бои́шисѧ бг҃а и҆ ѿстꙋ́пиши ѿ всѧ́кагѡ грѣха̀ и҆ сотвори́ши, є҆́же ᲂу҆го́дно пред̾ ни́мъ.
Tobit · Church Slavonic Bible (Elizabeth Bible)
Tobit 4 Church Slavonic Bible (Elizabeth Bible)
Notes on this text (3)
- Church Slavonic in its traditional (Synodal) spelling, with accents, breathings and titlo abbreviations, shown in the Ponomar font (SIL Open Font License).
- Exodus 36–39 follow the Septuagint's order; the digital source has no verse divisions there, so Exodus 36:8–end and chapters 37, 38 and 39 each appear as one block.
- Not shown: the lectionary pericope numbers (зача́ло) and the marginal glosses of the digital source. The Prayer of Manasseh stands at the end of 2 Chronicles (36:24), as in the Slavonic Bible; the prologue of Sirach and the opening verse of Lamentations are joined to verse 1.
What the Fathers said
Passages from the Church Fathers that expound or quote this chapter, verbatim from the public-domain Schaff edition (19th-century English translations).
How these were chosen
“Commentary” is the opening of a homily or exposition on this chapter (John Chrysostom’s homilies, Augustine’s tractates, sermons and expositions of the Psalms). “Quotes” are sentences where the edition’s own footnotes identify a quotation of a verse here, kept only when the wording matches the verse. Only works whose authorship is not in doubt are used. Psalms follow the Hebrew/English numbering (Augustine numbers them as the Septuagint does: his Psalm 50 is Psalm 51 here).
When you can do good, defer it not, because "alms delivers from death." Be all of you subject one to another "having your conduct blameless among the Gentiles," that ye may both receive praise for your good works, and the Lord may not be blasphemed through you.
He told him to give to the poor, charged him to give alms to the needy, and taught him, saying, "My son, alms suffereth not to come into darkness." The blind gave counsel for receiving and gaining light.
Read in context · Nicene and Post-Nicene Fathers, series 1, vol. 6 (1888)
Ye know this, that Tobit warned his son, and said to him, "Son, give alms of thy substance; because that alms suffer not to come into darkness." Even he who was in darkness spoke thus....Dost thou wish to know that light?
Read in context · Nicene and Post-Nicene Fathers, series 1, vol. 8 (1888)