1 μετα ταυτα απηλθεν ο ιησους περαν της θαλασσης της γαλιλαιας της τιβεριαδος· 2 και ηκολουθει αυτω οχλος πολυς, οτι εωρων αυτου τα σημεια α εποιει επι των ασθενουντων. 3 ανηλθεν δε εις το ορος ο ιησους και εκει εκαθητο μετα των μαθητων αυτου. 4 ην δε εγγυς το πασχα, η εορτη των ιουδαιων. 5 επαρας ουν ο ιησους τους οφθαλμους και θεασαμενος οτι πολυς οχλος ερχεται προς αυτον, λεγει προς τον φιλιππον· ποθεν αγορασωμεν αρτους ινα φαγωσιν ουτοι; 6 τουτο δε ελεγεν πειραζων αυτον· αυτος γαρ ηδει τι εμελλεν ποιειν. 7 απεκριθη αυτω φιλιππος· διακοσιων δηναριων αρτοι ουκ αρκουσιν αυτοις ινα εκαστος αυτων βραχυ τι λαβη. 8 λεγει αυτω εις εκ των μαθητων αυτου, ανδρεας ο αδελφος σιμωνος πετρου· 9 εστιν παιδαριον εν ωδε, ος εχει πεντε αρτους κριθινους και δυο οψαρια· αλλα ταυτα τι εστιν εις τοσουτους; 10 ειπεν δε ο ιησους· ποιησατε τους ανθρωπους αναπεσειν· ην δε χορτος πολυς εν τω τοπω. ανεπεσον ουν οι ανδρες τον αριθμον ωσει πεντακισχιλιοι. 11 ελαβεν δε τους αρτους ο ιησους και ευχαριστησας διεδωκεν τοις μαθηταις, οι δε μαθηται τοις ανακειμενοις· ομοιως και εκ των οψαριων οσον ηθελον. 12 ως δε ενεπλησθησαν, λεγει τοις μαθηταις αυτου· συναγαγετε τα περισσευσαντα κλασματα, ινα μη τι αποληται. 13 συνηγαγον ουν και εγεμισαν δωδεκα κοφινους κλασματων εκ των πεντε αρτων των κριθινων α επερισσευσεν τοις βεβρωκοσιν. 14 οι ουν ανθρωποι, ιδοντες ο εποιησεν σημειον ο ιησους, ελεγον οτι ουτος εστιν αληθως ο προφητης ο ερχομενος εις τον κοσμον. 15 ιησους ουν γνους οτι μελλουσιν ερχεσθαι και αρπαζειν αυτον ινα ποιησωσιν αυτον βασιλεα, ανεχωρησεν παλιν εις το ορος αυτος μονος. 16 ως δε οψια εγενετο, κατεβησαν οι μαθηται αυτου επι την θαλασσαν, 17 και εμβαντες εις το πλοιον ηρχοντο περαν της θαλασσης εις καπερναουμ. και σκοτια ηδη εγεγονει και ουκ εληλυθει προς αυτους ο ιησους, 18 η τε θαλασσα ανεμου μεγαλου πνεοντος διηγειρετο. 19 εληλακοτες ουν ως σταδιους εικοσι πεντε η τριακοντα θεωρουσιν τον ιησουν περιπατουντα επι της θαλασσης και εγγυς του πλοιου γινομενον, και εφοβηθησαν. 20 ο δε λεγει αυτοις· εγω ειμι· μη φοβεισθε. 21 ηθελον ουν λαβειν αυτον εις το πλοιον, και ευθεως το πλοιον εγενετο επι της γης εις ην υπηγον. 22 τη επαυριον ο οχλος ο εστηκως περαν της θαλασσης ιδων οτι πλοιαριον αλλο ουκ ην εκει ει μη εν εκεινο εις ο ενεβησαν οι μαθηται αυτου, και οτι ου συνεισηλθεν τοις μαθηταις αυτου ο ιησους εις το πλοιαριον, αλλα μονοι οι μαθηται αυτου απηλθον· 23 αλλα δε ηλθεν πλοιαρια εκ τιβεριαδος εγγυς του τοπου, οπου εφαγον τον αρτον ευχαριστησαντος του κυριου· 24 οτε ουν ειδεν ο οχλος οτι ιησους ουκ εστιν εκει ουδε οι μαθηται αυτου, ενεβησαν αυτοι εις τα πλοια και ηλθον εις καπερναουμ ζητουντες τον ιησουν. 25 και ευροντες αυτον περαν της θαλασσης ειπον αυτω· ραββι, ποτε ωδε γεγονας; 26 απεκριθη αυτοις ο ιησους και ειπεν· αμην αμην λεγω υμιν, ζητειτε με, ουχ οτι ειδετε σημεια, αλλ οτι εφαγετε εκ των αρτων και εχορτασθητε. 27 εργαζεσθε μη την βρωσιν την απολλυμενην, αλλα την βρωσιν την μενουσαν εις ζωην αιωνιον, ην ο υιος του ανθρωπου υμιν δωσει· τουτον γαρ ο πατηρ εσφραγισεν ο θεος. 28 ειπον ουν προς αυτον· τι ποιωμεν ινα εργαζωμεθα τα εργα του θεου; 29 απεκριθη ιησους και ειπεν αυτοις· τουτο εστιν το εργον του θεου, ινα πιστευσητε εις ον απεστειλεν εκεινος. 30 ειπον ουν αυτω· τι ουν ποιεις συ σημειον ινα ιδωμεν και πιστευσωμεν σοι; τι εργαζη; 31 οι πατερες ημων το μαννα εφαγον εν τη ερημω, καθως εστιν γεγραμμενον· αρτον εκ του ουρανου εδωκεν αυτοις φαγειν. 32 ειπεν ουν αυτοις ο ιησους· αμην αμην λεγω υμιν, ου μωυσης δεδωκεν υμιν τον αρτον εκ του ουρανου, αλλ ο πατηρ μου διδωσιν υμιν τον αρτον εκ του ουρανου τον αληθινον. 33 ο γαρ αρτος του θεου εστιν ο καταβαινων εκ του ουρανου και ζωην διδους τω κοσμω. 34 ειπον ουν προς αυτον· κυριε, παντοτε δος ημιν τον αρτον τουτον. 35 ειπεν δε αυτοις ο ιησους· εγω ειμι ο αρτος της ζωης· ο ερχομενος προς με ου μη πειναση, και ο πιστευων εις εμε ου μη διψηση πωποτε. 36 αλλ ειπον υμιν οτι και εωρακατε με και ου πιστευετε. 37 παν ο διδωσιν μοι ο πατηρ, προς εμε ηξει, και τον ερχομενον προς με ου μη εκβαλω εξω· 38 οτι καταβεβηκα εκ του ουρανου ουχ ινα ποιω το θελημα το εμον, αλλα το θελημα του πεμψαντος με. 39 τουτο δε εστιν το θελημα του πεμψαντος με πατρος, ινα παν ο δεδωκεν μοι μη απολεσω εξ αυτου, αλλα αναστησω αυτο εν τη εσχατη ημερα. 40 τουτο δε εστιν το θελημα του πεμψαντος με, ινα πας ο θεωρων τον υιον και πιστευων εις αυτον εχη ζωην αιωνιον, και αναστησω αυτον εγω τη εσχατη ημερα. 41 εγογγυζον ουν οι ιουδαιοι περι αυτου οτι ειπεν, εγω ειμι ο αρτος ο καταβας εκ του ουρανου, 42 και ελεγον· ουχ ουτος εστιν ιησους ο υιος ιωσηφ, ου ημεις οιδαμεν τον πατερα και την μητερα; πως ουν λεγει ουτος οτι εκ του ουρανου καταβεβηκα; 43 απεκριθη ουν ο ιησους και ειπεν αυτοις· μη γογγυζετε μετ αλληλων. 44 ουδεις δυναται ελθειν προς με, εαν μη ο πατηρ ο πεμψας με ελκυση αυτον, και εγω αναστησω αυτον τη εσχατη ημερα. 45 εστιν γεγραμμενον εν τοις προφηταις· και εσονται παντες διδακτοι θεου. πας ο ακουων παρα του πατρος και μαθων ερχεται προς με· 46 ουχ οτι τον πατερα τις εωρακεν, ει μη ο ων παρα του θεου, ουτος εωρακεν τον πατερα. 47 αμην αμην λεγω υμιν, ο πιστευων εις εμε εχει ζωην αιωνιον. 48 εγω ειμι ο αρτος της ζωης. 49 οι πατερες υμων εφαγον το μαννα εν τη ερημω και απεθανον· 50 ουτος εστιν ο αρτος ο εκ του ουρανου καταβαινων, ινα τις εξ αυτου φαγη και μη αποθανη. 51 εγω ειμι ο αρτος ο ζων ο εκ του ουρανου καταβας· εαν τις φαγη εκ τουτου του αρτου, ζησεται εις τον αιωνα. και ο αρτος δε ον εγω δωσω, η σαρξ μου εστιν, ην εγω δωσω υπερ της του κοσμου ζωης. 52 εμαχοντο ουν προς αλληλους οι ιουδαιοι λεγοντες· πως δυναται ουτος ημιν δουναι την σαρκα φαγειν; 53 ειπεν ουν αυτοις ο ιησους· αμην αμην λεγω υμιν, εαν μη φαγητε την σαρκα του υιου του ανθρωπου και πιητε αυτου το αιμα, ουκ εχετε ζωην εν εαυτοις. 54 ο τρωγων μου την σαρκα και πινων μου το αιμα εχει ζωην αιωνιον, και εγω αναστησω αυτον εν τη εσχατη ημερα. 55 η γαρ σαρξ μου αληθως εστιν βρωσις, και το αιμα μου αληθως εστιν ποσις. 56 ο τρωγων μου την σαρκα και πινων μου το αιμα εν εμοι μενει, καγω εν αυτω. 57 καθως απεστειλεν με ο ζων πατηρ καγω ζω δια τον πατερα, και ο τρωγων με κακεινος ζησεται δι εμε. 58 ουτος εστιν ο αρτος ο εκ του ουρανου καταβας, ου καθως εφαγον οι πατερες υμων το μαννα και απεθανον· ο τρωγων τουτον τον αρτον ζησεται εις τον αιωνα. 59 ταυτα ειπεν εν συναγωγη διδασκων εν καπερναουμ. 60 πολλοι ουν ακουσαντες εκ των μαθητων αυτου ειπον· σκληρος εστιν ουτος ο λογος· τις δυναται αυτου ακουειν; 61 ειδως δε ο ιησους εν εαυτω οτι γογγυζουσιν περι τουτου οι μαθηται αυτου, ειπεν αυτοις· τουτο υμας σκανδαλιζει; 62 εαν ουν θεωρητε τον υιον του ανθρωπου αναβαινοντα οπου ην το προτερον; 63 το πνευμα εστιν το ζωοποιουν, η σαρξ ουκ ωφελει ουδεν· τα ρηματα α εγω λαλω υμιν, πνευμα εστιν και ζωη εστιν. 64 αλλ εισιν εξ υμων τινες οι ου πιστευουσιν. ηδει γαρ εξ αρχης ο ιησους τινες εισιν οι μη πιστευοντες και τις εστιν ο παραδωσων αυτον. 65 και ελεγεν· δια τουτο ειρηκα υμιν οτι ουδεις δυναται ελθειν προς με, εαν μη η δεδομενον αυτω εκ του πατρος μου. 66 εκ τουτου πολλοι απηλθον [εκ] των μαθητων αυτου εις τα οπισω και ουκετι μετ αυτου περιεπατουν. 67 ειπεν ουν ο ιησους τοις δωδεκα· μη και υμεις θελετε υπαγειν; 68 απεκριθη ουν αυτω σιμων πετρος· κυριε, προς τινα απελευσομεθα; ρηματα ζωης αιωνιου εχεις· 69 και ημεις πεπιστευκαμεν και εγνωκαμεν οτι συ ει ο χριστος ο υιος του θεου του ζωντος. 70 απεκριθη αυτοις ο ιησους· ουκ εγω υμας τους δωδεκα εξελεξαμην; και εξ υμων εις διαβολος εστιν. 71 ελεγεν δε τον ιουδαν σιμωνος ισκαριωτην· ουτος γαρ εμελλεν αυτον παραδιδοναι, εις ων εκ των δωδεκα.
John · Patriarchal Text (Antoniades 1904/1912)
John 6 Patriarchal Text (Antoniades 1904/1912)
Audio: World English Bible (WEB), read by Winfred W. Henson · About the recordings
Notes on this text (3)
- Double square brackets [[ ]] are marks in the digital source; at 1 John 5:7–8 they enclose the words the 1904 edition prints in smaller type.
- The digital source has no accents or capitals (as Robinson distributes it); 1912 base text, movable nu regularised.
- Credit: Maurice A. Robinson & Jussi Ala-Konni (byztxt).
People & places in this chapter
From this site's family tree and Bible maps, only where those guides cite this chapter.
People
Simon
Named in John 6:71, 13:2 and 13:26 as the father of Judas Iscariot.
Cited in the guide: John 6:71; John 13:2; John 13:26
Cross references (70)
Related passages for each verse, from the Treasury of Scripture Knowledge as collected and ranked by readers at OpenBible.info.
- 1 Mark 6:31–44; John 6:23; Luke 5:1; Matthew 4:18; Numbers 34:11
- 2 Matthew 4:24–25; Matthew 12:15; Matthew 15:30–31; Matthew 14:14; Mark 6:33
- 3 John 6:15; Luke 9:28; Matthew 14:23; Luke 6:12–13; Matthew 15:29
- 4 John 2:13; John 11:55; Exodus 12:6–14; John 5:1; Deuteronomy 16:1
- 5 Luke 9:12–13; Matthew 15:33; John 4:35; John 1:43; Matthew 14:14–15
- 6 Genesis 22:1; Deuteronomy 13:3; 2 Chronicles 32:31; Deuteronomy 8:16; Deuteronomy 33:8
- 7 Mark 6:37; Numbers 11:21–22; John 12:5; 2 Kings 4:43; Matthew 18:28
- 8 John 1:40–44; Matthew 4:18
- 9 2 Kings 4:42–44; Matthew 14:17; Mark 6:38; Luke 9:13; Psalm 78:19
- 10 Luke 9:14–16; Matthew 14:18–19; Mark 8:6–7; Matthew 15:35–36; Mark 6:39–41
- 11 1 Thessalonians 5:18; John 6:23; Luke 24:30; Romans 14:6; Matthew 15:36
- 12 Luke 1:53; Mark 6:42–44; Nehemiah 9:25; Luke 9:17; Nehemiah 8:10
- 13 Proverbs 11:24–25; 1 Kings 7:15–16; 2 Kings 4:2–7; 2 Corinthians 9:8–9; 2 Chronicles 25:9
- 14 Deuteronomy 18:15–18; Acts 7:37; Matthew 21:11; Matthew 11:3; John 1:21
- 15 John 18:36; John 7:3–4; Luke 19:38; John 6:15–21; Mark 11:9
- 17 Mark 6:45; John 6:24–25; John 2:12; John 4:46
- 18 Psalm 135:7; Psalm 107:25; Matthew 14:24
- 19 Mark 6:47–49; Matthew 14:25–26; Psalm 93:4; John 14:18; Job 9:8
- 20 Matthew 14:27–31; Isaiah 43:1–2; Isaiah 44:8; Isaiah 41:10; Revelation 1:17–18
- 21 Mark 6:51; Matthew 14:32–33; Revelation 3:20; Psalm 24:7–10; Song of Songs 3:4
- 22 Mark 6:45; Matthew 14:22; John 6:2; John 6:15–21
- 23 John 6:1; John 6:11–12
- 24 John 6:17; Luke 8:40; Mark 1:37; Mark 6:53; Matthew 14:34
- 25 Matthew 23:7; John 1:38–39
- 26 Philippians 3:19; Philippians 2:21; James 4:3–4; Acts 8:18–21; 1 Timothy 6:5
- 27 Colossians 3:2; Isaiah 55:2; John 6:54; 2 Timothy 2:19; Matthew 6:19
- 28 Acts 16:30; Acts 9:6; Luke 10:25; Matthew 19:16; Deuteronomy 5:27
- 29 1 John 3:23; Acts 16:31; John 3:36; Hebrews 5:9; 1 John 5:1
- 30 John 12:37; John 6:36; John 10:38; 1 Corinthians 1:22; Mark 15:32
- 31 Nehemiah 9:15; Psalm 105:40; Psalm 78:24–25; Exodus 16:4–15; Exodus 16:35
- 32 John 15:1; John 6:58; Exodus 16:4; John 1:9; John 6:55
- 33 John 8:42; John 17:8; John 3:13; John 6:50; 1 John 1:1–2
- 34 John 4:15; John 6:26; Psalm 4:6
- 35 John 6:48–58; Isaiah 55:1–3; John 6:41; Revelation 22:17; Isaiah 49:10
- 36 1 Peter 1:8–9; John 12:37; John 6:26; Luke 16:31; John 6:64
- 37 Matthew 11:28; John 6:39; John 17:24; John 10:28–29; John 17:2
- 38 John 5:30; John 4:34; John 3:31; Philippians 2:7–8; Psalm 40:7–8
- 39 John 17:12; John 6:40; John 18:9; John 10:27–30; John 6:44
- 40 John 5:24; Romans 6:23; John 6:54; John 11:25; John 3:15–18
- 41 John 6:51–52; John 6:48; John 6:33; John 6:60; John 6:66
- 42 Luke 4:22; Mark 6:3; Matthew 13:55–56; 1 Corinthians 15:47; John 7:27–28
- 43 Hebrews 4:13; John 6:64; John 16:19; Mark 9:33; Matthew 16:8
- 44 John 6:65; Matthew 11:25–27; John 6:39–40; Ephesians 2:4–10; John 12:32
- 45 Isaiah 54:13; Jeremiah 31:33–34; Hebrews 10:16; Hebrews 8:10–11; 1 Thessalonians 4:9
- 46 John 1:18; John 7:29; Luke 10:22; Matthew 11:27; 1 John 4:12
- 47 John 3:36; Colossians 3:3–4; Romans 5:9–10; John 3:16; John 5:24
- 48 John 6:51; 1 Corinthians 11:24–25; 1 Corinthians 10:16–17; John 6:41; John 6:33–35
- 49 Jude 5; Hebrews 3:17–19; 1 Corinthians 10:3–5; John 6:31; Numbers 26:65
- 50 John 6:33; Romans 8:10; John 6:51; John 6:58; John 8:51
- 51 Luke 22:19; John 6:33; Titus 2:14; Hebrews 10:5–12; John 3:13
- 52 John 9:16; John 10:19; John 6:41; 1 Corinthians 2:14; Acts 17:32
- 53 1 John 5:12; Matthew 26:26–28; John 6:55; John 6:47; John 15:4
- 54 John 6:39–40; Philippians 3:7–10; Galatians 2:20; John 6:27; Proverbs 9:4–6
- 55 John 6:32; John 8:36; John 8:31; John 15:1; John 1:9
- 56 1 John 3:24; John 15:4–5; Revelation 3:20; John 14:20; Psalm 91:9
- 57 Galatians 2:20; John 5:26; John 17:21; Colossians 3:3–4; John 3:17
- 58 John 3:36; John 6:47–51; John 6:31–34; John 6:41
- 59 John 6:24; Proverbs 1:20–23; Proverbs 8:1–3; Luke 4:31; Psalm 40:9–10
- 60 John 6:66; John 8:43; John 8:31; Matthew 11:6; John 6:41–42
- 61 John 6:64; John 2:24–25; Revelation 2:23; Hebrews 4:13; Matthew 11:6
- 62 John 3:13; Mark 16:19; Ephesians 4:8–10; Luke 24:51; John 16:28
- 63 Galatians 5:25; Hebrews 4:12; Psalm 119:93; John 6:68; Psalm 119:130
- 64 2 Timothy 2:19; John 10:26; Hebrews 4:13; Romans 8:29; John 13:10–11
- 65 John 6:44–45; John 6:37; John 3:27; John 10:26–27; Ephesians 2:8–9
- 66 Luke 9:62; 1 John 2:19; John 6:60; Hebrews 10:38; John 8:31
- 67 John 6:70; Luke 14:25–33; Ruth 1:11–18; Joshua 24:15–22; 2 Samuel 15:19–20
- 68 Psalm 73:25; John 5:24; 1 John 5:11–13; Acts 4:12; John 6:63
- 69 Luke 9:20; John 11:27; Mark 8:29; 1 John 5:1; 1 John 5:20
- 70 John 13:27; John 13:2; John 6:64; John 17:12; John 13:18
- 71 Matthew 26:14–16; Jude 4; Acts 1:16–20; Psalm 41:9; Psalm 55:13–14
Cross references: OpenBible.info (CC BY), drawn mainly from the public-domain Treasury of Scripture Knowledge. · Sources & licences
What the Fathers said
Passages from the Church Fathers that expound or quote this chapter, verbatim from the public-domain Schaff edition (19th-century English translations).
How these were chosen
“Commentary” is the opening of a homily or exposition on this chapter (John Chrysostom’s homilies, Augustine’s tractates, sermons and expositions of the Psalms). “Quotes” are sentences where the edition’s own footnotes identify a quotation of a verse here, kept only when the wording matches the verse. Only works whose authorship is not in doubt are used. Psalms follow the Hebrew/English numbering (Augustine numbers them as the Septuagint does: his Psalm 50 is Psalm 51 here).
It was a great miracle that was wrought, dearly beloved, for five thousand men to be filled with five loaves and two fishes, and the remnants of the fragments to fill twelve baskets. A great miracle: but we shall not wonder much at what was done, if we give heed to Him That did it.
Read in context · Nicene and Post-Nicene Fathers, series 1, vol. 6 (1888)
The miracles performed by our Lord Jesus Christ are indeed divine works, and incite the human mind to rise to the apprehension of God from the things that are seen.
Read in context · Nicene and Post-Nicene Fathers, series 1, vol. 7 (1888)
Beloved, let us not contend with violent men, but learn when the doing so brings no hurt to our virtue to give place to their evil counsels; for so all their hardihood is checked.
Read in context · Nicene and Post-Nicene Fathers, series 1, vol. 14 (1889)
Again, withdrawing from thence to the other side of the sea of Tiberias, He there seeing a great crowd had followed Him, fed all that multitude with five loaves of bread, and twelve baskets of fragments remained over and above.
… speaking mystically of eating His flesh, when those who did not understand Him were offended and went away, saying, "This is an hard saying, who can hear it?" He answered to the rest who remained, "It is the Spirit that quickeneth; the flesh profiteth nothing." The Principle, therefore, having assumed a human soul and flesh, cleanses the soul and flesh …
Read in context · Nicene and Post-Nicene Fathers, series 1, vol. 2 (1887)