1 Ιδών δε τους όχλους, ανέβη εις το όρος και αφού εκάθησε, προσήλθον προς αυτόν οι μαθηταί αυτού, 2 και ανοίξας το στόμα αυτού εδίδασκεν αυτούς, λέγων. 3 Μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι, διότι αυτών είναι η βασιλεία των ουρανών. 4 Μακάριοι οι πενθούντες, διότι αυτοί θέλουσι παρηγορηθή. 5 Μακάριοι οι πραείς, διότι αυτοί θέλουσι κληρονομήσει την γην. 6 Μακάριοι οι πεινώντες και διψώντες την δικαιοσύνην, διότι αυτοί θέλουσι χορτασθή. 7 Μακάριοι οι ελεήμονες, διότι αυτοί θέλουσιν ελεηθή. 8 Μακάριοι οι καθαροί την καρδίαν, διότι αυτοί θέλουσιν ιδεί τον Θεόν. 9 Μακάριοι οι ειρηνοποιοί, διότι αυτοί θέλουσιν ονομασθή υιοί Θεού. 10 Μακάριοι οι δεδιωγμένοι ένεκεν δικαιοσύνης, διότι αυτών είναι η βασιλεία των ουρανών. 11 Μακάριοι είσθε, όταν σας ονειδίσωσι και διώξωσι και είπωσιν εναντίον σας πάντα κακόν λόγον ψευδόμενοι ένεκεν εμού. 12 Χαίρετε και αγαλλιάσθε, διότι ο μισθός σας είναι πολύς εν τοις ουρανοίς· επειδή ούτως εδίωξαν τους προφήτας τους προ υμών. 13 Σεις είσθε το άλας της γής· εάν δε το άλας διαφθαρή, με τι θέλει αλατισθή; εις ουδέν πλέον χρησιμεύει ειμή να ριφθή έξω και να καταπατήται υπό των ανθρώπων. 14 Σεις είσθε το φως του κόσμου· πόλις κειμένη επάνω όρους δεν δύναται να κρυφθή· 15 ουδέ ανάπτουσι λύχνον και θέτουσιν αυτόν υπό τον μόδιον, αλλ' επί τον λυχνοστάτην, και φέγγει εις πάντας τους εν τη οικία. 16 Ούτως ας λάμψη το φως σας έμπροσθεν των ανθρώπων, διά να ίδωσι τα καλά σας έργα και δοξάσωσι τον Πατέρα σας τον εν τοις ουρανοίς. 17 Μη νομίσητε ότι ήλθον να καταλύσω τον νόμον ή τους προφήτας· δεν ήλθον να καταλύσω, αλλά να εκπληρώσω. 18 Διότι αληθώς σας λέγω, έως αν παρέλθη ο ουρανός και η γη, ιώτα εν ή μία κεραία δεν θέλει παρέλθει από του νόμου, εωσού εκπληρωθώσι πάντα. 19 Όστις λοιπόν αθετήση μίαν των εντολών τούτων των ελαχίστων και διδάξη ούτω τους ανθρώπους, ελάχιστος θέλει ονομασθή εν τη βασιλεία των ουρανών· όστις δε εκτελέση και διδάξη, ούτος μέγας θέλει ονομασθή εν τη βασιλεία των ουρανών. 20 Επειδή σας λέγω ότι εάν μη περισσεύση η δικαιοσύνη σας πλειότερον της των γραμματέων και Φαρισαίων, δεν θέλετε εισέλθει εις την βασιλείαν των ουρανών. 21 Ηκούσατε ότι ερρέθη εις τους αρχαίους, Μη φονεύσης· όστις δε φονεύση, θέλει είσθαι ένοχος εις την κρίσιν. 22 Εγώ όμως σας λέγω ότι πας ο οργιζόμενος αναιτίως κατά του αδελφού αυτού θέλει είσθαι ένοχος εις την κρίσιν· και όστις είπη προς τον αδελφόν αυτού Ρακά, θέλει είσθαι ένοχος εις το συνέδριον· όστις δε είπη Μωρέ, θέλει είσθαι ένοχος εις την γέενναν του πυρός. 23 Εάν λοιπόν προσφέρης το δώρον σου εις το θυσιαστήριον και εκεί ενθυμηθής ότι ο αδελφός σου έχει τι κατά σου, 24 άφες εκεί το δώρον σου έμπροσθεν του θυσιαστηρίου, και ύπαγε πρώτον φιλιώθητι με τον αδελφόν σου, και τότε ελθών πρόσφερε το δώρον σου. 25 Ειρήνευσον με τον αντίδικόν σου ταχέως, ενόσω είσαι καθ' οδόν μετ' αυτού, μήποτε σε παραδώση ο αντίδικος εις τον κριτήν και ο κριτής σε παραδώση εις τον υπηρέτην, και ριφθής εις φυλακήν· 26 αληθώς σοι λέγω, δεν θέλεις εξέλθει εκείθεν, εωσού αποδώσης το έσχατον λεπτόν. 27 Ηκούσατε ότι ερρέθη εις τους αρχαίους, μη μοιχεύσης. 28 Εγώ όμως σας λέγω ότι πας ο βλέπων γυναίκα διά να επιθυμήση αυτήν ήδη εμοίχευσεν αυτήν εν τη καρδία αυτού. 29 Εάν ο οφθαλμός σου ο δεξιός σε σκανδαλίζη, έκβαλε αυτόν και ρίψον από σού· διότι σε συμφέρει να χαθή εν των μελών σου και να μη ριφθή όλον το σώμα σου εις την γέενναν. 30 Και εάν η δεξιά σου χειρ σε σκανδαλίζη, έκκοψον αυτήν και ρίψον από σού· διότι σε συμφέρει να χαθή εν των μελών σου, και να μη ριφθή όλον το σώμα σου εις την γέενναν. 31 Ερρέθη προς τούτοις ότι όστις χωρισθή την γυναίκα αυτού, ας δώση εις αυτήν διαζύγιον. 32 Εγώ όμως σας λέγω ότι όστις χωρισθή την γυναίκα αυτού παρεκτός λόγου πορνείας, κάμνει αυτήν να μοιχεύηται, και όστις λάβη γυναίκα κεχωρισμένην, γίνεται μοιχός. 33 Πάλιν ηκούσατε ότι ερρέθη εις τους αρχαίους, Μη επιορκήσης, αλλά εκπλήρωσον εις τον Κύριον τους όρκους σου. 34 Εγώ όμως σας λέγω να μη ομόσητε μηδόλως· μήτε εις τον ουρανόν, διότι είναι θρόνος του Θεού· 35 μήτε εις την γην, διότι είναι υποπόδιον των ποδών αυτού· μήτε εις τα Ιεροσόλυμα, διότι είναι πόλις του μεγάλου βασιλέως· 36 μήτε εις την κεφαλήν σου να ομόσης, διότι δεν δύνασαι μίαν τρίχα να κάμης λευκήν ή μέλαιναν. 37 Αλλ' ας ήναι ο λόγος σας Ναι ναι, Ου, ού· το δε πλειότερον τούτων είναι εκ του πονηρού. 38 Ηκούσατε ότι ερρέθη, Οφθαλμόν αντί οφθαλμού και οδόντα αντί οδόντος. 39 Εγώ όμως σας λέγω να μη αντισταθήτε προς τον πονηρόν· αλλ' όστις σε ραπίση εις την δεξιάν σου σιαγόνα, στρέψον εις αυτόν και την άλλην· 40 και εις τον θέλοντα να κριθή μετά σου και να λάβη τον χιτώνα σου, άφες εις αυτόν και το ιμάτιον· 41 και αν σε αγγαρεύση τις μίλιον εν, ύπαγε μετ' αυτού δύο. 42 Εις τον ζητούντα παρά σου δίδε και τον θέλοντα να δανεισθή από σου μη αποστραφής. 43 Ηκούσατε ότι ερρέθη, θέλεις αγαπά τον πλησίον σου και μίσει τον εχθρόν σου. 44 Εγώ όμως σας λέγω, Αγαπάτε τους εχθρούς σας, ευλογείτε εκείνους, οίτινες σας καταρώνται, ευεργετείτε εκείνους, οίτινες σας μισούσι, και προσεύχεσθε υπέρ εκείνων, οίτινες σας βλάπτουσι και σας κατατρέχουσι, 45 διά να γείνητε υιοί του Πατρός σας του εν τοις ουρανοίς, διότι αυτός ανατέλλει τον ήλιον αυτού επί πονηρούς και αγαθούς και βρέχει επί δικαίους και αδίκους. 46 Διότι εάν αγαπήσητε τους αγαπώντάς σας, ποίον μισθόν έχετε; και οι τελώναι δεν κάμνουσι το αυτό; 47 και εάν ασπασθήτε τους αδελφούς σας μόνον, τι περισσότερον κάμνετε; και οι τελώναι δεν κάμνουσιν ούτως; 48 εστέ λοιπόν σεις τέλειοι, καθώς ο Πατήρ σας ο εν τοις ουρανοίς είναι τέλειος.
Matthew · Modern Greek Bible: Vamvas (1850)
Matthew 5 Modern Greek Bible: Vamvas (1850)
Audio: World English Bible (WEB), read by Winfred W. Henson · About the recordings
Notes on this text (2)
- The Old Testament is translated from the Hebrew, not from the Septuagint read in the Orthodox Church; there are no deuterocanonical books.
- Katharevousa (learned 19th-century Greek), as in the CrossWire module (text from theword.gr).
Cross references (48)
Related passages for each verse, from the Treasury of Scripture Knowledge as collected and ranked by readers at OpenBible.info.
- 1 Mark 3:13; Matthew 15:29; John 6:2–3; Mark 4:1; Mark 3:20
- 2 Acts 8:35; Luke 6:20–26; Acts 10:34; Matthew 13:35; Acts 18:14
- 3 Isaiah 66:2; Proverbs 29:23; Psalm 34:18; Proverbs 16:19; Luke 18:14
- 4 Revelation 21:4; 2 Corinthians 7:9–10; Isaiah 61:2–3; John 16:20–22; Psalm 126:5–6
- 5 Psalm 37:11; Isaiah 29:19; James 3:13; Psalm 149:4; Galatians 5:23
- 6 Psalm 107:9; John 4:14; John 6:27; John 6:48–58; Psalm 145:19
- 7 Ephesians 4:32–5:1; Matthew 6:14–15; 2 Samuel 22:26; Matthew 18:33–35; Psalm 18:25
- 8 Psalm 24:4; Psalm 51:10; Hebrews 10:22; Hebrews 12:14; Ezekiel 36:25–27
- 9 Hebrews 12:14; James 3:16–18; Romans 12:18; Galatians 5:22; Psalm 120:6
- 10 James 1:12; 1 Peter 3:13–14; 2 Corinthians 4:17; Matthew 5:3; James 1:2–5
- 11 1 Peter 4:14; Luke 21:17; Mark 13:13; Matthew 24:9; Luke 6:22
- 12 Luke 6:23; James 1:2; Colossians 3:24; 1 Peter 4:13; Colossians 1:24
- 13 Colossians 4:6; Luke 14:34–35; Mark 9:49–50; Leviticus 2:13; Hebrews 6:4–6
- 14 Philippians 2:15; John 8:12; Ephesians 5:8–14; 1 Thessalonians 5:5; Proverbs 4:18
- 15 Luke 11:33; Mark 4:21; Luke 8:16; Numbers 8:2; Exodus 25:37
- 16 1 Peter 2:12; Titus 2:7; John 15:8; 1 John 1:5–7; Philippians 2:15–16
- 17 Romans 10:4; Luke 16:17; Galatians 4:4–5; Romans 3:31; Romans 8:4
- 18 Luke 16:17; Isaiah 40:8; 1 Peter 1:25; Psalm 119:89–90; Matthew 24:34–35
- 19 Deuteronomy 12:32; James 2:10–11; Matthew 28:20; Romans 13:8–10; Matthew 11:11
- 20 Romans 10:2–3; Philippians 3:9; Romans 9:30–32; Luke 16:14–15; Matthew 23:2–5
- 21 Deuteronomy 5:17; Exodus 20:13; Numbers 35:30–34; Exodus 21:12–14; Numbers 35:16–21
- 22 1 John 3:14–15; 1 John 4:20–21; 1 John 2:9; Ephesians 4:26–27; Ephesians 4:31–32
- 23 Mark 11:25; Leviticus 6:2–6; Matthew 5:24; Matthew 23:19; Matthew 8:4
- 24 James 5:16; Romans 12:17–18; Matthew 18:15–17; Job 42:8; 1 Peter 3:7–8
- 25 Luke 12:58–59; Proverbs 25:8; Luke 14:31–32; Hebrews 3:13; Isaiah 55:6–7
- 26 Matthew 18:34; Luke 12:59; James 2:13; 2 Thessalonians 1:9; Luke 16:26
- 27 Deuteronomy 5:18; Proverbs 6:32; Exodus 20:14; Leviticus 20:10; Deuteronomy 22:22–24
- 28 James 1:14–15; 1 John 2:16; Proverbs 6:25; Exodus 20:17; 2 Samuel 11:2
- 29 Mark 9:43–48; Romans 8:13; Colossians 3:5; Romans 6:6; 1 Peter 4:1–3
- 30 Mark 9:43; Matthew 5:29; 1 Peter 2:8; Romans 14:20–21; Matthew 18:6–7
- 31 Jeremiah 3:1; Deuteronomy 24:1–4; Matthew 19:7; Mark 10:2–9; Matthew 19:3
- 32 Romans 7:3; Luke 16:18; 1 Corinthians 7:10–11; 1 Corinthians 7:4; Matthew 19:8–9
- 33 Deuteronomy 23:21; Leviticus 19:12; Ecclesiastes 5:4–6; Deuteronomy 23:23; Psalm 76:11
- 34 James 5:12; Isaiah 66:1; Deuteronomy 23:21–23; Matthew 23:16–22; Ecclesiastes 9:2
- 35 Psalm 48:2; Malachi 1:14; Revelation 21:10; 2 Chronicles 6:6; Psalm 99:5
- 36 Luke 12:25; Matthew 6:27; Matthew 23:16–21
- 37 James 5:12; Colossians 4:6; Colossians 3:9; 2 Corinthians 1:17–20; John 8:44
- 38 Leviticus 24:19–20; Deuteronomy 19:21; Exodus 21:22–27; Deuteronomy 19:19
- 39 1 Thessalonians 5:15; 1 Peter 3:9; Romans 12:17–19; Proverbs 20:22; Luke 6:29–30
- 40 Luke 6:29; 1 Corinthians 6:7
- 41 Luke 23:26
- 42 Proverbs 19:17; Hebrews 13:16; Luke 6:30–36; 1 Timothy 6:17–19; Psalm 112:5–9
- 43 Leviticus 19:18; Psalm 139:21–22; Galatians 5:13–14; Matthew 19:19; Romans 13:8–10
- 44 Romans 12:14; 1 Peter 3:9; Luke 6:27–28; Romans 12:20–21; Proverbs 25:21–22
- 45 Psalm 145:9; Luke 6:35; Acts 14:17; Job 25:3; Ephesians 5:1
- 46 Luke 6:32–35; 1 Peter 2:20–23; Matthew 11:19; Matthew 9:10–11; Matthew 18:17
- 47 Luke 6:32; Matthew 5:20; 1 Peter 2:20; Luke 10:4–5
- 48 1 Peter 1:15–16; James 1:4; Leviticus 19:2; Ephesians 5:1–2; Luke 6:36
Cross references: OpenBible.info (CC BY), drawn mainly from the public-domain Treasury of Scripture Knowledge. · Sources & licences
What the Fathers said
Passages from the Church Fathers that expound or quote this chapter, verbatim from the public-domain Schaff edition (19th-century English translations).
How these were chosen
“Commentary” is the opening of a homily or exposition on this chapter (John Chrysostom’s homilies, Augustine’s tractates, sermons and expositions of the Psalms). “Quotes” are sentences where the edition’s own footnotes identify a quotation of a verse here, kept only when the wording matches the verse. Only works whose authorship is not in doubt are used. Psalms follow the Hebrew/English numbering (Augustine numbers them as the Septuagint does: his Psalm 50 is Psalm 51 here).
It is wont to perplex many persons, Dearly beloved, that our Lord Jesus Christ in His Evangelical Sermon, after He had first said, "Let your light so shine before men, that they may see your good works, and glorify your Father which is in heaven;" said afterwards, "Take heed that ye do not your righteousness before men to be seen …
Read in context · Nicene and Post-Nicene Fathers, series 1, vol. 6 (1888)
See how unambitious He was, and void of boasting: in that He did not lead people about with Him, but whereas, when healing was required, He had Himself gone about everywhere, visiting both towns and country places; now when the multitude is become very great, He sits in one spot: and that not in the midst of any city or …
Read in context · Nicene and Post-Nicene Fathers, series 1, vol. 10 (1888)
… be forgiven unto you; be merciful, that ye may obtain mercy; with what measure ye mete, it shall be measured to you again;" and once more, "Blessed are the poor, and those that are persecuted for righteousness' sake, for theirs is the kingdom of God." Chapter III — Expressions of personal unworthiness These things, brethren, I write to you concerning …
… eye offend thee, cut it out; for it is better for thee to enter into the kingdom of heaven with one eye, than, having two eyes, to be cast into everlasting fire." And, "Whosoever shall marry her that is divorced from another husband, committeth adultery." And, "There are some who have been made eunuchs of men, and some who were …
… like manner, they assert that the ten Æons are pointed out by the letter Iota, which begins His name; while, for the same reason, they tell us the Saviour said, "One Iota, or one tittle, shall by no means pass away until all be fulfilled."