Exodus · Modern Greek Bible: Vamvas (1850)
Exodus 22 Modern Greek Bible: Vamvas (1850)
Audio: World English Bible (WEB), read by Winfred W. Henson · About the recordings
Notes on this text (2)
- The Old Testament is translated from the Hebrew, not from the Septuagint read in the Orthodox Church; there are no deuterocanonical books.
- Katharevousa (learned 19th-century Greek), as in the CrossWire module (text from theword.gr).
1 Εάν τις κλέψη βουν ή πρόβατον και σφάξη αυτό ή πωλήση αυτό, θέλει πληρώσει πέντε βόας αντί του βοός και τέσσαρα πρόβατα αντί του προβάτου.
1 CUANDO alguno hurtare buey ú oveja, y le degollare ó vendiere, por aquel buey pagará cinco bueyes, y por aquella oveja cuatro ovejas.
2 Εάν ο κλέπτης ευρεθή κάμνων ρήξιν και κτυπηθή και αποθάνη, δεν θέλει χυθή αίμα δι' αυτόν.
2 Si el ladrón fuere hallado forzando una casa, y fuere herido y muriere, el que le hirió no será culpado de su muerte.
3 Εάν όμως ο ήλιος ανατείλη επάνω αυτού, θέλει χυθή αίμα δι' αυτόν· πρέπει να κάμη ανταπόδοσιν· και αν δεν έχη, θέλει πωληθή διά την κλοπήν αυτού.
3 Si el sol hubiere sobre él salido, el [matador] será reo de homicidio: [el ladrón] habrá de restituir cumplidamente; si no tuviere, será vendido por su hurto.
4 Εάν το κλοπιμαίον ευρεθή εις τας χείρας αυτού ζων, είτε βους είτε όνος είτε πρόβατον, θέλει αποδώσει το διπλούν.
4 Si fuere hallado con el hurto en la mano, sea buey ó asno ú oveja vivos, pagará el duplo.
5 Εάν τις καταβοσκήση αγρόν ή αμπελώνα και αφήση το κτήνος αυτού να βοσκηθή εν αγρώ ξένου ανθρώπου, θέλει κάμει ανταπόδοσιν εκ του καλητέρου του αγρού αυτού και εκ του καλητέρου του αμπελώνος αυτού.
5 Si alguno hiciere pacer campo ó viña, y metiere su bestia, y comiere la tierra de otro, de lo mejor de su tierra y de lo mejor de su viña pagará.
6 Εάν εξέλθη πυρ και εύρη ακάνθας, και καώσι θημωνίαι σίτου ή αστάχυα ιστάμενα ή αγρός, ο ανάψας το πυρ θέλει εξάπαντος κάμει ανταπόδοσιν.
6 Cuando rompiere un fuego, y hallare espinas, y fuere quemado montón, ó haza, ó campo, el que encendió el fuego pagará lo quemado.
7 Εάν τις παραδώση εις τον πλησίον αυτού αργύριον ή σκεύη διά να φυλάττη αυτά, και κλαπώσιν εκ της οικίας του ανθρώπου, αν ευρεθή ο κλέπτης, θέλει αποδώσει το διπλούν·
7 Cuando alguno diere á su prójimo plata ó alhajas á guardar, y fuere hurtado de la casa de aquel hombre, si el ladrón se hallare, pagará el doble.
8 αν ο κλέπτης δεν ευρεθή, τότε ο κύριος της οικίας θέλει φερθή έμπροσθεν των κριτών, διά να εξετασθή αν δεν έβαλε την χείρα αυτού επί τα κτήματα του πλησίον αυτού.
8 Si el ladrón no se hallare, entonces el dueño de la casa será presentado á los jueces, [para ver] si ha metido su mano en la hacienda de su prójimo.
9 Περί παντός είδους αδικήματος, περί βοός, περί όνου, περί προβάτου, περί ενδύματος, περί παντός πράγματος χαμένου, το οποίον άλλος ήθελε διαφιλονεικεί ότι είναι αυτού, η κρίσις αμφοτέρων θέλει ελθεί έμπροσθεν των κριτών· και όντινα καταδικάσωσιν οι κριταί, εκείνος θέλει αποδώσει το διπλούν εις τον πλησίον αυτού.
9 Sobre todo negocio de fraude, sobre buey, sobre asno, sobre oveja, sobre vestido, sobre toda cosa perdida, cuando uno dijere: Esto es mío, la causa de ambos vendrá delante de los jueces; y el que los jueces condenaren, pagará el doble á su prójimo.
10 Εάν τις παραδώση εις τον πλησίον αυτού όνον ή βουν ή πρόβατον ή οποιονδήποτε κτήνος, διά να φυλάττη αυτό, και αποθάνη ή συντριφθή ή αρπαχθή χωρίς να ίδη τις,
10 Si alguno hubiere dado á su prójimo asno, ó buey, ú oveja, ó cualquier otro animal á guardar, y se muriere, ó se perniquebrare, ó fuere llevado sin verlo nadie;
11 όρκος Θεού θέλει γείνει ανά μέσον αμφοτέρων αυτών, ότι δεν έβαλε την χείρα αυτού επί το κτήμα του πλησίον αυτού· και ο κύριος αυτού θέλει λάβει αυτό, ο δε άλλος δεν θέλει κάμει ανταπόδοσιν.
11 Juramento de Jehová tendrá lugar entre ambos de que no echó su mano á la hacienda de su prójimo: y su dueño lo aceptará, y el otro no pagará.
12 Εάν όμως εκλέφθη παρ' αυτού, θέλει κάμει ανταπόδοσιν εις τον κύριον αυτού.
12 Mas si le hubiere sido hurtado, resarcirá á su dueño.
13 Εάν έγεινε θηριάλωτον, θέλει φέρει αυτό διά μαρτυρίαν και δεν θέλει πληρώσει το θηριάλωτον.
13 Y si le hubiere sido arrebatado por fiera, traerle ha testimonio, y no pagará lo arrebatado.
14 Και εάν τις δανεισθή ζώον παρά του πλησίον αυτού, και συντριφθή ή αποθάνη, ο δε κύριος αυτού δεν ήναι μετ' αυτού, θέλει εξάπαντος πληρώσει αυτό.
14 Pero si alguno hubiere tomado prestada [bestia] de su prójimo, y fuere estropeada ó muerta, ausente su dueño, deberá pagar[la].
15 Εάν όμως ο κύριος αυτού ήναι μετ' αυτού, δεν θέλει πληρώσει· αν ήτο μεμισθωμένον, ήλθε διά τον μισθόν αυτού.
15 Si el dueño estaba presente, no la pagará. Si era alquilada, él vendrá por su alquiler.
16 Και εάν τις απατήση παρθένον μη ηρραβωνισμένην, και κοιμηθή μετ' αυτής, θέλει εξάπαντος προικίσει αυτήν με προίκα διά γυναίκα εις εαυτόν.
16 Y si alguno engañare á alguna doncella que no fuere desposada, y durmiere con ella, deberá dotarla y tomarla por mujer.
17 Εάν όμως ο πατήρ αυτής δεν στέργη να δώση αυτήν εις αυτόν, αργύριον θέλει πληρώσει κατά την προίκα των παρθένων.
17 Si su padre no quisiere dársela, él le pesará plata conforme al dote de las vírgenes.
18 Μάγισσαν δεν θέλεις αφήσει να ζη.
18 A la hechicera no dejarás que viva.
19 Όστις συνευρεθή με κτήνος, θέλει εξάπαντος θανατωθή.
19 Cualquiera que tuviere ayuntamiento con bestia, morirá.
20 Ο θυσιάζων εις θεούς, εκτός εις μόνον τον Κύριον, θέλει εξολοθρευθή.
20 El que sacrificare á dioses, excepto á sólo Jehová, será muerto.
21 Και ξένον δεν θέλεις κακοποιήσει ουδέ θέλεις καταδυναστεύσει αυτόν· διότι ξένοι εστάθητε εν τη γη της Αιγύπτου.
21 Y al extranjero no engañarás, ni angustiarás, porque extranjeros fuisteis vosotros en la tierra de Egipto.
22 Ουδεμίαν χήραν ή ορφανόν δεν θέλετε καταθλίψει.
22 A ninguna viuda ni huérfano afligiréis.
23 Εάν καταθλίψητε αυτούς οπωσδήποτε και βοήσωσι προς εμέ, θέλω εξάπαντος εισακούσει της φωνής αυτών,
23 Que si tú llegas á afligirle, y él á mí clamare, ciertamente oiré yo su clamor;
24 και ο θυμός μου θέλει εξαφθή και θέλω σας θανατώσει εν μαχαίρα· και αι γυναίκές σας θέλουσιν είσθαι χήραι και τα τέκνα σας ορφανά.
24 Y mi furor se encenderá, y os mataré á cuchillo, y vuestras mujeres serán viudas, y huérfanos vuestros hijos.
25 Εάν δανείσης αργύριον εις τον πτωχόν γείτονά σου μεταξύ του λαού μου, δεν θέλεις φερθή προς αυτόν ως τοκιστής, δεν θέλεις επιβάλει επ' αυτόν τόκον.
25 Si dieres á mi pueblo dinero emprestado, al pobre que está contigo, no te portarás con él como logrero, ni le impondrás usura.
26 Εάν λάβης ενέχυρον το ένδυμα του πλησίον σου, θέλεις επιστρέψει αυτό προς αυτόν πριν δύση ο ήλιος·
26 Si tomares en prenda el vestido de tu prójimo, á puestas del sol se lo volverás:
27 διότι τούτο μόνον είναι το σκέπασμα αυτού, τούτο το ένδυμα του δέρματος αυτού· με τι θέλει κοιμηθή; και όταν βοήση προς εμέ, θέλω εισακούσει· διότι εγώ είμαι ελεήμων.
27 Porque sólo aquello es su cubierta, es aquél el vestido para cubrir sus carnes, en el que ha de dormir: y será que cuando él á mí clamare, yo entonces le oiré, porque soy misericordioso.
28 Δεν θέλεις κακολογήσει κριτάς, ουδέ θέλεις καταρασθή άρχοντα του λαού σου.
28 No denostarás á los jueces, ni maldecirás al príncipe de tu pueblo.
29 Τας απαρχάς του αλωνίου σου και του ληνού σου δεν θέλεις καθυστερήσει· τον πρωτότοκόν σου εκ των υιών σου θέλεις δώσει εις εμέ·
29 No dilatarás la primicia de tu cosecha, ni de tu licor: me darás el primogénito de tus hijos.
30 ομοίως θέλεις κάμει διά τον βουν σου και διά το πρόβατόν σου· επτά ημέρας θέλει είσθαι μετά της μητρός αυτού, την ογδόην ημέραν θέλεις δώσει αυτό εις εμέ.
30 Así harás con el de tu buey y de tu oveja: siete días estará con su madre, y al octavo día me lo darás.
31 Και άνδρες άγιοι θέλετε είσθαι εις εμέ· και κρέας θηριάλωτον εν τω αγρώ δεν θέλετε φάγει· εις τον σκύλον θέλετε ρίψει αυτό.
31 Y habéis de serme varones santos: y no comeréis carne arrebatada de las fieras en el campo; á los perros la echaréis.
People & places in this chapter
From this site's family tree and Bible maps, only where those guides cite this chapter.
People
Aaron
Moses' brother and spokesman, Israel's first high priest.
Cited in the guide: Exodus 4–40; Leviticus 8–10
Moses
Drawn from the Nile, he led Israel out of Egypt and received God's Law.
Cited in the guide: Exodus 2–Deuteronomy 34
Cross references (31)
Related passages for each verse, from the Treasury of Scripture Knowledge as collected and ranked by readers at OpenBible.info.
- 1 Luke 19:8; 2 Samuel 12:6; Proverbs 6:31; Numbers 5:7; Leviticus 6:1–6
- 2 Matthew 24:43; Matthew 6:19–20; Numbers 35:27; Joel 2:9; Job 24:14
- 3 Exodus 21:2; Judges 2:14; Isaiah 50:1; Matthew 18:25; Judges 10:7
- 4 Exodus 22:7; Exodus 22:1; Exodus 21:16; Exodus 22:9; Proverbs 6:31
- 5 Exodus 22:3; Exodus 21:34; Exodus 22:12; Job 20:18
- 6 Exodus 22:9; Judges 15:4–5; Exodus 22:12; 2 Samuel 14:30–31; Exodus 21:33–34
- 7 Exodus 22:4; Proverbs 6:30–31
- 8 Exodus 22:28; Deuteronomy 16:18; Exodus 21:6; 1 Chronicles 23:4; Deuteronomy 17:8–9
- 9 Deuteronomy 25:1; Exodus 23:6–8; Numbers 5:6–7; Exodus 22:4; Matthew 18:35
- 10 2 Timothy 1:12; Genesis 39:8; Luke 12:48; Luke 16:11
- 11 Hebrews 6:16; Exodus 22:8; Proverbs 30:9; Leviticus 6:3; Exodus 23:1
- 12 Genesis 31:39; Exodus 22:7
- 13 Micah 5:8; Ezekiel 4:14; Amos 3:12; Nahum 2:12
- 14 Deuteronomy 23:19–20; Leviticus 24:18; Exodus 21:34; Deuteronomy 15:2; Luke 6:35
- 15 Zechariah 8:10
- 16 Deuteronomy 22:28–29; Genesis 34:2–4
- 17 Genesis 34:12; 1 Samuel 18:25; Deuteronomy 22:29; Deuteronomy 7:3–4; Genesis 23:16
- 18 Leviticus 20:27; Deuteronomy 18:10–11; 1 Samuel 28:3; Leviticus 20:6; Revelation 22:15
- 19 Leviticus 18:23; Deuteronomy 27:21; Leviticus 20:15–16; Leviticus 18:25
- 20 Deuteronomy 17:2–5; Deuteronomy 18:20; Numbers 25:7–8; Deuteronomy 13:1–15; Numbers 25:2–4
- 21 Deuteronomy 10:19; Exodus 23:9; Leviticus 19:33; Zechariah 7:10; Malachi 3:5
- 22 Isaiah 1:17; Deuteronomy 24:17; Isaiah 1:23; Zechariah 7:10; Isaiah 10:2
- 23 Psalm 10:17–18; Psalm 18:6; Job 34:28; Luke 18:7; Deuteronomy 15:9
- 24 Psalm 109:9; Jeremiah 15:8; Lamentations 5:3; Psalm 78:63–64; Psalm 76:7
- 25 Psalm 15:5; Leviticus 25:35–37; Deuteronomy 23:19–20; Ezekiel 18:8; Nehemiah 5:7
- 26 Proverbs 20:16; Amos 2:8; Deuteronomy 24:6; Ezekiel 18:16; Proverbs 22:27
- 27 Exodus 34:6; Psalm 86:15; 2 Chronicles 30:9; Psalm 72:12; Exodus 22:23
- 28 Acts 23:5; Ecclesiastes 10:20; Jude 8; Exodus 21:17; Exodus 22:8–9
- 29 Exodus 23:16; Exodus 13:2; Deuteronomy 26:2–10; James 1:18; Exodus 23:19
- 30 Leviticus 22:27; Deuteronomy 15:19; Exodus 13:12; Leviticus 12:3
- 31 Leviticus 19:2; Ezekiel 4:14; Leviticus 22:8; Ezekiel 44:31; Deuteronomy 14:21
Cross references: OpenBible.info (CC BY), drawn mainly from the public-domain Treasury of Scripture Knowledge. · Sources & licences
What the Fathers said
Passages from the Church Fathers that expound or quote this chapter, verbatim from the public-domain Schaff edition (19th-century English translations).
How these were chosen
“Commentary” is the opening of a homily or exposition on this chapter (John Chrysostom’s homilies, Augustine’s tractates, sermons and expositions of the Psalms). “Quotes” are sentences where the edition’s own footnotes identify a quotation of a verse here, kept only when the wording matches the verse. Only works whose authorship is not in doubt are used. Psalms follow the Hebrew/English numbering (Augustine numbers them as the Septuagint does: his Psalm 50 is Psalm 51 here).
On the contrary, these higher powers acquiesce heartily in the divine sentence in which it is written, "He that sacrificeth unto any god, save unto the Lord only, he shall be utterly destroyed."
Read in context · Nicene and Post-Nicene Fathers, series 1, vol. 2 (1887)
… intelligible and unchangeable law, from that heavenly council-chamber,--for they sit in counsel regarding us,--that holy Scripture, descended to us by the ministry of angels, in which it is written, "He that sacrificeth unto any god, save unto the Lord only, he shall be utterly destroyed," --this Scripture, this law, these precepts, have been confirmed by such miracles, that it is …
Read in context · Nicene and Post-Nicene Fathers, series 1, vol. 2 (1887)
But, not to speak of their character, it is written in the law of the true God, "He that sacrificeth unto any god save unto the Lord only, he shall be utterly destroyed." He, therefore, who uttered so menacing a commandment decreed that no worship should be given either to good or bad gods.
Read in context · Nicene and Post-Nicene Fathers, series 1, vol. 2 (1887)