1 [Sapiens mulier ædificat domum suam; insipiens exstructam quoque manibus destruet. 2 Ambulans recto itinere, et timens Deum, despicitur ab eo qui infami graditur via. 3 In ore stulti virga superbiæ; labia autem sapientium custodiunt eos. 4 Ubi non sunt boves, præsepe vacuum est; ubi autem plurimæ segetes, ibi manifesta est fortitudo bovis. 5 Testis fidelis non mentitur; profert autem mendacium dolosus testis. 6 Quærit derisor sapientiam, et non invenit; doctrina prudentium facilis. 7 Vade contra virum stultum, et nescit labia prudentiæ. 8 Sapientia callidi est intelligere viam suam, et imprudentia stultorum errans. 9 Stultus illudet peccatum, et inter justos morabitur gratia. 10 Cor quod novit amaritudinem animæ suæ, in gaudio ejus non miscebitur extraneus. 11 Domus impiorum delebitur: tabernacula vero justorum germinabunt. 12 Est via quæ videtur homini justa, novissima autem ejus deducunt ad mortem. 13 Risus dolore miscebitur, et extrema gaudii luctus occupat. 14 Viis suis replebitur stultus, et super eum erit vir bonus.] 15 [Innocens credit omni verbo; astutus considerat gressus suos. Filio doloso nihil erit boni; servo autem sapienti prosperi erunt actus, et dirigetur via ejus. 16 Sapiens timet, et declinat a malo; stultus transilit, et confidit. 17 Impatiens operabitur stultitiam, et vir versutus odiosus est. 18 Possidebunt parvuli stultitiam, et exspectabunt astuti scientiam. 19 Jacebunt mali ante bonos, et impii ante portas justorum. 20 Etiam proximo suo pauper odiosus erit: amici vero divitum multi. 21 Qui despicit proximum suum peccat; qui autem miseretur pauperis beatus erit. Qui credit in Domino misericordiam diligit. 22 Errant qui operantur malum; misericordia et veritas præparant bona. 23 In omni opere erit abundantia; ubi autem verba sunt plurima, ibi frequenter egestas. 24 Corona sapientium divitiæ eorum; fatuitas stultorum imprudentia. 25 Liberat animas testis fidelis, et profert mendacia versipellis.] 26 [In timore Domini fiducia fortitudinis, et filiis ejus erit spes. 27 Timor Domini fons vitæ, ut declinent a ruina mortis. 28 In multitudine populi dignitas regis, et in paucitate plebis ignominia principis. 29 Qui patiens est multa gubernatur prudentia; qui autem impatiens est exaltat stultitiam suam. 30 Vita carnium sanitas cordis; putredo ossium invidia. 31 Qui calumniatur egentem exprobrat factori ejus; honorat autem eum qui miseretur pauperis. 32 In malitia sua expelletur impius: sperat autem justus in morte sua. 33 In corde prudentis requiescit sapientia, et indoctos quosque erudiet. 34 Justitia elevat gentem; miseros autem facit populos peccatum. 35 Acceptus est regi minister intelligens; iracundiam ejus inutilis sustinebit.]
Proverbs 14 Clementine Vulgate
Audio: World English Bible (WEB), read by Winfred W. Henson · About the recordings
Cross references (35)
Related passages for each verse, from the Treasury of Scripture Knowledge as collected and ranked by readers at OpenBible.info.
- 1 Proverbs 31:10–31; Proverbs 24:3–4; Proverbs 21:9; Proverbs 21:19; Ruth 4:11
- 2 2 Timothy 3:2–3; Acts 10:35; Proverbs 28:6; Job 28:28; Romans 2:4–5
- 3 Proverbs 12:6; James 3:5–6; Revelation 12:11; Romans 10:9–10; Revelation 3:10
- 4 1 Corinthians 9:9–11; Proverbs 13:23; Amos 4:6
- 5 Proverbs 19:5; Proverbs 6:19; Exodus 23:1; Proverbs 12:17; Proverbs 14:25
- 6 James 1:5; Matthew 13:11–12; Matthew 11:25–27; 1 Corinthians 3:18–19; Proverbs 8:9
- 7 Proverbs 13:20; Ephesians 5:11; 1 Corinthians 5:11; Proverbs 9:6; Proverbs 19:27
- 8 Ephesians 5:17; 2 Timothy 3:13; James 3:13; Colossians 1:9–10; Psalm 119:73
- 9 Proverbs 10:23; Romans 14:17–18; Proverbs 26:18–19; Proverbs 13:15; Proverbs 30:20
- 10 Philippians 4:7; Proverbs 18:14; John 14:18; Proverbs 15:13; Revelation 2:17
- 11 Proverbs 3:33; Proverbs 12:7; Matthew 7:26–27; Proverbs 21:12; Job 21:28
- 12 Proverbs 16:25; Matthew 7:13–14; Proverbs 12:15; Galatians 6:3; Luke 13:24
- 13 Ecclesiastes 2:2; James 4:9; Luke 16:25; Ecclesiastes 7:5–6; Ecclesiastes 11:9
- 14 Galatians 6:8; Proverbs 12:14; Hebrews 3:12; Jeremiah 8:5; Jeremiah 2:19
- 15 Ephesians 5:17; Proverbs 14:8; 1 John 4:1; Proverbs 27:12; Proverbs 4:26
- 16 Proverbs 22:3; Proverbs 3:7; 1 Thessalonians 5:22; Proverbs 29:9; Genesis 42:18
- 17 Proverbs 14:29; James 1:19; Proverbs 29:22; Ecclesiastes 7:9; Proverbs 15:18
- 18 1 Peter 1:18; 1 Peter 5:4; 2 Timothy 4:8; Proverbs 3:35; Proverbs 11:29–30
- 19 Genesis 42:6; Malachi 4:3; Exodus 8:8; Exodus 9:27–28; Micah 7:9–10
- 20 Proverbs 19:4; Proverbs 10:15; Proverbs 19:6–7; Job 30:10; Esther 5:10–11
- 21 Proverbs 28:27; Proverbs 11:12; Proverbs 19:17; Proverbs 17:5; 1 John 3:17–22
- 22 Proverbs 12:2; Matthew 5:7; John 1:17; Psalm 25:10; Proverbs 19:22
- 23 Proverbs 28:19; 2 Thessalonians 3:10–12; Proverbs 12:24; Hebrews 6:10–11; Ecclesiastes 5:3
- 24 Ecclesiastes 7:11–12; Luke 16:9; Luke 16:19–25; Psalm 112:9; Luke 12:19–20
- 25 Proverbs 14:5; Acts 26:16–20; 1 Timothy 4:1–3; 2 Peter 3:3; Acts 20:26–27
- 26 Proverbs 19:23; Jeremiah 32:39–40; Psalm 115:13–14; Proverbs 18:10; Proverbs 3:7–8
- 27 Proverbs 13:14; Revelation 21:6; Proverbs 2:10–18; Isaiah 33:6; Psalm 18:5
- 28 1 Kings 4:20–21; 2 Kings 13:7; Exodus 1:22; Exodus 1:12; 1 Kings 20:27
- 29 James 1:19; Ecclesiastes 7:9; Proverbs 14:17; Proverbs 19:11; Proverbs 15:18
- 30 Proverbs 17:22; Job 5:2; Proverbs 3:8; Proverbs 4:23; Proverbs 12:4
- 31 Proverbs 22:2; Proverbs 17:5; Proverbs 22:16; Proverbs 19:17; 1 John 4:21
- 32 2 Timothy 4:18; Psalm 23:4; 2 Corinthians 5:8; Revelation 14:13; Job 19:25–27
- 33 Proverbs 12:16; Proverbs 15:28; Proverbs 12:23; Proverbs 29:11; Proverbs 13:16
- 34 Psalm 107:34; Deuteronomy 28:1–68; Deuteronomy 29:18–28; Deuteronomy 4:6–8; Ezekiel 16:1–63
- 35 Matthew 24:45–51; Proverbs 22:11; Proverbs 29:12; Matthew 25:23; Matthew 25:21
Cross references: OpenBible.info (CC BY), drawn mainly from the public-domain Treasury of Scripture Knowledge. · Sources & licences
What the Fathers said
Passages from the Church Fathers that expound or quote this chapter, verbatim from the public-domain Schaff edition (19th-century English translations).
How these were chosen
“Commentary” is the opening of a homily or exposition on this chapter (John Chrysostom’s homilies, Augustine’s tractates, sermons and expositions of the Psalms). “Quotes” are sentences where the edition’s own footnotes identify a quotation of a verse here, kept only when the wording matches the verse. Only works whose authorship is not in doubt are used. Psalms follow the Hebrew/English numbering (Augustine numbers them as the Septuagint does: his Psalm 50 is Psalm 51 here).
The Scripture says, "In a wide nation is the king's honour; but in the domination of the people is the affliction of a prince." This wrong then thou dost unto Christ, to say that His people is diminished to that small number.
Read in context · Nicene and Post-Nicene Fathers, series 1, vol. 8 (1888)