1 Verba Congregantis, filii Vomentis. Visio quam locutus est vir cum quo est Deus, et qui Deo secum morante confortatus, ait: 2 [Stultissimus sum virorum, et sapientia hominum non est mecum. 3 Non didici sapientiam, et non novi scientiam sanctorum. 4 Quis ascendit in cælum, atque descendit? quis continuit spiritum in manibus suis? quis colligavit aquas quasi in vestimento? quis suscitavit omnes terminos terræ? quod nomen est ejus, et quod nomen filii ejus, si nosti? 5 Omnis sermo Dei ignitus: clypeus est sperantibus in se. 6 Ne addas quidquam verbis illius, et arguaris, inveniarisque mendax. 7 Duo rogavi te: ne deneges mihi antequam moriar: 8 vanitatem et verba mendacia longe fac a me; mendicitatem et divitias ne dederis mihi: tribue tantum victui meo necessaria, 9 ne forte satiatus illiciar ad negandum, et dicam: Quis est Dominus? aut egestate compulsus, furer, et perjurem nomen Dei mei. 10 Ne accuses servum ad dominum suum, ne forte maledicat tibi, et corruas.] 11 [Generatio quæ patri suo maledicit, et quæ matri suæ non benedicit; 12 generatio quæ sibi munda videtur, et tamen non est lota a sordibus suis; 13 generatio cujus excelsi sunt oculi, et palpebræ ejus in alta surrectæ; 14 generatio quæ pro dentibus gladios habet, et commandit molaribus suis, ut comedat inopes de terra, et pauperes ex hominibus. 15 Sanguisugæ duæ sunt filiæ, dicentes: Affer, affer. Tria sunt insaturabilia, et quartum quod numquam dicit: Sufficit. 16 Infernus, et os vulvæ, et terra quæ non satiatur aqua: ignis vero numquam dicit: Sufficit. 17 Oculum qui subsannat patrem, et qui despicit partum matris suæ, effodiant eum corvi de torrentibus, et comedant eum filii aquilæ !] 18 [Tria sunt difficilia mihi, et quartum penitus ignoro: 19 viam aquilæ in cælo, viam colubri super petram, viam navis in medio mari, et viam viri in adolescentia. 20 Talis est et via mulieris adulteræ, quæ comedit, et tergens os suum dicit: Non sum operata malum. 21 Per tria movetur terra, et quartum non potest sustinere: 22 per servum, cum regnaverit; per stultum, cum saturatus fuerit cibo; 23 per odiosam mulierem, cum in matrimonio fuerit assumpta; et per ancillam, cum fuerit hæres dominæ suæ.] 24 [Quatuor sunt minima terræ, et ipsa sunt sapientiora sapientibus: 25 formicæ, populus infirmus, qui præparat in messe cibum sibi; 26 lepusculus, plebs invalida, qui collocat in petra cubile suum; 27 regem locusta non habet, et egreditur universa per turmas suas; 28 stellio manibus nititur, et moratur in ædibus regis. 29 Tria sunt quæ bene gradiuntur, et quartum quod incedit feliciter: 30 leo, fortissimus bestiarum, ad nullius pavebit occursum; 31 gallus succinctus lumbos; et aries; nec est rex, qui resistat ei. 32 Est qui stultus apparuit postquam elevatus est in sublime; si enim intellexisset, ori suo imposuisset manum. 33 Qui autem fortiter premit ubera ad eliciendum lac exprimit butyrum; et qui vehementer emungit elicit sanguinem; et qui provocat iras producit discordias.]
Proverbs 30 Clementine Vulgate
Audio: World English Bible (WEB), read by Winfred W. Henson · About the recordings
People & places in this chapter
From this site's family tree and Bible maps, only where those guides cite this chapter.
People
Agur
Named in Proverbs 30:1 as the speaker whose words and burden are recorded there, addressed to Ithiel and Ucal.
Cited in the guide: Proverbs 30:1
Ithiel
A man to whom Agur declared his words in Proverbs 30:1.
Cited in the guide: Proverbs 30:1
Jakeh
Named only as the father of Agur, whose words fill Proverbs 30.
Cited in the guide: Proverbs 30:1
Ucal
A man named with Ithiel as addressee of Agur's words in Proverbs 30:1.
Cited in the guide: Proverbs 30:1
Cross references (29)
Related passages for each verse, from the Treasury of Scripture Knowledge as collected and ranked by readers at OpenBible.info.
- 1 Proverbs 31:1; 2 Peter 1:19–21
- 2 Psalm 73:22; 1 Corinthians 3:18; Proverbs 5:12; 1 Corinthians 8:2; Isaiah 6:5
- 3 Ephesians 3:18–19; Revelation 3:7; Proverbs 9:10; Romans 11:33; Job 11:7–9
- 4 John 3:13; Ephesians 4:8–10; Job 26:8; Isaiah 9:6; Isaiah 7:14
- 5 Psalm 18:30; Psalm 12:6; James 3:17; Psalm 84:11; Psalm 3:3
- 6 Deuteronomy 12:32; Deuteronomy 4:2; Revelation 22:18–19; Job 13:7–9; 1 Corinthians 15:15
- 7 Luke 10:42; Psalm 27:4; 2 Kings 2:9; 1 Kings 3:5–9; Psalm 21:2
- 8 1 Timothy 6:6–8; Psalm 62:9–10; Psalm 119:37; Matthew 6:33; Luke 11:3
- 9 Hosea 13:6; Deuteronomy 31:20; Ezekiel 16:49–50; Deuteronomy 8:10–14; Nehemiah 9:25–26
- 10 Ecclesiastes 7:21; Romans 14:4; Daniel 3:8–18; 2 Samuel 19:26–27; 2 Chronicles 24:22–24
- 11 Proverbs 20:20; Deuteronomy 27:16; Proverbs 30:17; Exodus 21:17; Proverbs 30:12–14
- 12 Luke 18:11; Proverbs 16:2; 2 Timothy 3:5; Jeremiah 2:35; Titus 3:5
- 13 Proverbs 6:17; Isaiah 2:11; Psalm 101:5; Psalm 131:1; Ezekiel 28:9
- 14 Psalm 57:4; Psalm 3:7; Psalm 14:4; Job 29:17; Psalm 58:6
- 15 Proverbs 30:21; Romans 16:18; Proverbs 6:16; Proverbs 30:29; Jude 11–12
- 16 Proverbs 27:20; Habakkuk 2:5; Genesis 30:1
- 17 Proverbs 30:11; Proverbs 23:22; Deuteronomy 21:18–21; Leviticus 20:9; Proverbs 20:20
- 18 Job 42:3; Psalm 139:6
- 20 Proverbs 7:13–23; Proverbs 5:6; Numbers 5:11–30
- 22 Proverbs 19:10; Ecclesiastes 10:7; 1 Samuel 25:36–38; 1 Samuel 25:3; 1 Samuel 25:10–11
- 23 Proverbs 21:19; Proverbs 27:15; Proverbs 21:9; Proverbs 29:21; Proverbs 19:13
- 24 Job 12:7
- 25 Proverbs 6:6–8
- 26 Psalm 104:18; Leviticus 11:5
- 27 Joel 1:6–7; Joel 2:7–11; Psalm 105:34; Exodus 10:4–6; Joel 2:25
- 30 Judges 14:18; Numbers 23:24
- 31 Daniel 3:15–18; Proverbs 20:2; Proverbs 16:14
- 32 Job 21:5; Romans 3:19; Job 40:4; Micah 7:16–17; Proverbs 26:12
- 33 Proverbs 29:22; Proverbs 17:14; Proverbs 28:25; Proverbs 15:18; Proverbs 26:21
Cross references: OpenBible.info (CC BY), drawn mainly from the public-domain Treasury of Scripture Knowledge. · Sources & licences
What the Fathers said
Passages from the Church Fathers that expound or quote this chapter, verbatim from the public-domain Schaff edition (19th-century English translations).
How these were chosen
“Commentary” is the opening of a homily or exposition on this chapter (John Chrysostom’s homilies, Augustine’s tractates, sermons and expositions of the Psalms). “Quotes” are sentences where the edition’s own footnotes identify a quotation of a verse here, kept only when the wording matches the verse. Only works whose authorship is not in doubt are used. Psalms follow the Hebrew/English numbering (Augustine numbers them as the Septuagint does: his Psalm 50 is Psalm 51 here).
The slave shook the world, since by three things the earth is shaken, and the fourth it cannot bear,--if a slave became a king.
Read in context · Nicene and Post-Nicene Fathers, series 2, vol. 7 (1894)
There are in the Book of Proverbs three things which go well, a lion, a goat, and a cock; and to these is added a fourth;--a King making a speech before the people, to pass over the other sets of four which are there counted up, although things of various natures.
Read in context · Nicene and Post-Nicene Fathers, series 2, vol. 7 (1894)