Proverbs · Modern Greek Bible: Vamvas (1850)
Proverbs 1 Modern Greek Bible: Vamvas (1850)
Audio: World English Bible (WEB), read by Winfred W. Henson · About the recordings
Notes on this text (2)
- The Old Testament is translated from the Hebrew, not from the Septuagint read in the Orthodox Church; there are no deuterocanonical books.
- Katharevousa (learned 19th-century Greek), as in the CrossWire module (text from theword.gr).
1 Παροιμίαι Σολομώντος, υιού του Δαβίδ, βασιλέως του Ισραήλ,
1 LOS proverbios de Salomón, hijo de David, rey de Israel:
2 διά να γνωρίση τις σοφίαν και παιδείαν, διά να νοήση λόγους φρονήσεως,
2 Para entender sabiduría y doctrina; para conocer las razones prudentes;
3 διά να λάβη διδασκαλίαν συνέσεως, δικαιοσύνης και κρίσεως και ευθύτητος,
3 Para recibir el consejo de prudencia, justicia, y juicio y equidad;
4 διά να δώση νόησιν εις τους απλούς, και εις τον νέον μάθησιν και διάγνωσιν.
4 Para dar sagacidad á los simples, y á los jóvenes inteligencia y cordura.
5 Ο σοφός ακούων θέλει γείνει σοφώτερος, και ο νοήμων θέλει αποκτήσει επιστήμην κυβερνήσεως·
5 Oirá el sabio, y aumentará el saber; y el entendido adquirirá consejo;
6 ώστε να εννοή παροιμίαν και σκοτεινόν λόγον, ρήσεις σοφών και αινίγματα αυτών.
6 Para entender parábola y declaración; palabras de sabios, y sus dichos oscuros.
7 Αρχή σοφίας φόβος Κυρίου· οι άφρονες καταφρονούσι την σοφίαν και την διδασκαλίαν.
7 El principio de la sabiduría es el temor de Jehová: los insensatos desprecian la sabiduría y la enseñanza.
8 Άκουε, υιέ μου, την διδασκαλίαν του πατρός σου, και μη απορρίψης τον νόμον της μητρός σου.
8 Oye, hijo mío, la doctrina de tu padre, y no desprecies la dirección de tu madre:
9 Διότι ταύτα θέλουσιν είσθαι στέφανος χαρίτων εις την κορυφήν σου και περιδέραιον περί τον τράχηλόν σου.
9 Porque adorno de gracia serán á tu cabeza, y collares á tu cuello.
10 Υιέ μου, εάν θελήσωσιν οι αμαρτωλοί να σε δελεάσωσι, μη θελήσης·
10 Hijo mío, si los pecadores te quisieren engañar, no consientas.
11 εάν είπωσιν, Ελθέ μεθ' ημών, ας ενεδρεύσωμεν δι' αίμα, ας επιβουλευθώμεν αναιτίως τον αθώον,
11 Si dijeren: Ven con nosotros, pongamos asechanzas á la sangre, acechemos sin motivo al inocente;
12 Ας καταπίωμεν αυτούς ζώντας, ως ο άδης, και ολοκλήρους ως τους καταβαίνοντας εις τον λάκκον·
12 Los tragaremos vivos como el sepulcro, y enteros, como los que caen en sima;
13 θέλομεν ευρεί παν πολύτιμον αγαθόν, θέλομεν γεμίσει τους οίκους ημών από λαφύρων·
13 Hallaremos riquezas de todas suertes, henchiremos nuestras casas de despojos;
14 θες τον κλήρόν σου μεταξύ ημών, εν βαλάντιον ας ήναι εις πάντας ημάς·
14 Echa tu suerte entre nosotros; tengamos todos una bolsa:
15 υιέ μου, μη περιπατήσης εν οδώ μετ' αυτών· άπεχε τον πόδα σου από των τρίβων αυτών·
15 Hijo mío, no andes en camino con ellos; aparta tu pie de sus veredas:
16 διότι οι πόδες αυτών τρέχουσιν εις το κακόν, και σπεύδουσιν εις το να χύσωσιν αίμα.
16 Porque sus pies correrán al mal, é irán presurosos á derramar sangre.
17 Διότι ματαίως εξαπλόνεται δίκτυον έμπροσθεν των οφθαλμών παντός πτερωτού.
17 Porque en vano se tenderá la red ante los ojos de toda ave;
18 Διότι ούτοι ενεδρεύουσι κατά του ιδίου αυτών αίματος, επιβουλεύονται τας εαυτών ψυχάς·
18 Mas ellos á su propia sangre ponen asechanzas, y á sus almas tienden lazo.
19 Τοιαύται είναι αι οδοί παντός πλεονέκτου· η πλεονεξία αφαιρεί την ζωήν των κυριευομένων υπ' αυτής.
19 Tales son las sendas de todo el que es dado á la codicia, [la cual] prenderá el alma de sus poseedores.
20 Η σοφία φωνάζει έξω, εκπέμπει την φωνήν αυτής εν ταις πλατείαις·
20 La sabiduría clama de fuera, da su voz en las plazas:
21 Κράζει επί κεφαλής των αγορών, εν ταις εισόδοις των πυλών· απαγγέλλει τους λόγους αυτής διά της πόλεως, λέγουσα,
21 Clama en los principales lugares de concurso; en las entradas de las puertas de la ciudad dice sus razones:
22 Έως πότε, μωροί, θέλετε αγαπά την μωρίαν, και οι χλευασταί θέλουσιν ηδύνεσθαι εις τους χλευασμούς αυτών, και οι άφρονες θέλουσι μισεί την γνώσιν;
22 ¿Hasta cuándo, oh simples, amaréis la simpleza, y los burladores desearán el burlar, y los insensatos aborrecerán la ciencia?
23 Επιστρέψατε προς τους ελέγχους μου· ιδού, εγώ θέλω εκχέει το πνεύμά μου εφ' υμάς, θέλω σας κάμει να νοήσητε τους λόγους μου.
23 Volveos á mi reprensión: he aquí yo os derramaré mi espíritu, y os haré saber mis palabras.
24 Επειδή εγώ έκραζον, και σεις δεν υπηκούετε· εξέτεινον την χείρα μου, και ουδείς προσείχεν·
24 Por cuanto llamé, y no quisisteis; extendí mi mano, y no hubo quien escuchase;
25 Αλλά κατεφρονείτε πάσας τας συμβουλάς μου και τους ελέγχους μου δεν εδέχεσθε·
25 Antes desechasteis todo consejo mío, y mi reprensión no quisisteis:
26 διά τούτο και εγώ θέλω επιγελάσει εις τον όλεθρόν σας· θέλω καταχαρή, όταν επέλθη ο φόβος σας.
26 También yo me reiré en vuestra calamidad, y me burlaré cuando [os] viniere lo que teméis;
27 Όταν ο φόβος σας επέλθη ως ερήμωσις και η καταστροφή σας εφορμήση ως ανεμοστρόβιλος, όταν η θλίψις και η στενοχωρία έλθωσιν εφ' υμάς·
27 Cuando viniere como una destrucción lo que teméis, y vuestra calamidad llegare como un torbellino; cuando sobre vosotros viniere tribulación y angustia.
28 τότε θέλουσι με επικαλεσθή, αλλά δεν θέλω αποκριθή· επιμόνως θέλουσι με εκζητήσει, αλλά δεν θέλουσι με ευρεί.
28 Entonces me llamarán, y no responderé; buscarme han de mañana, y no me hallarán:
29 Διότι εμίσησαν την γνώσιν και τον φόβον του Κυρίου δεν εξέλεξαν·
29 Por cuanto aborrecieron la sabiduría, y no escogieron el temor de Jehová,
30 δεν ηθέλησαν τας συμβουλάς μου· κατεφρόνησαν πάντας τους ελέγχους μου·
30 Ni quisieron mi consejo, y menospreciaron toda reprensión mía:
31 διά τούτο θέλουσι φάγει από των καρπών της οδού αυτών και θέλουσι χορτασθή από των κακοβουλιών αυτών.
31 Comerán pues del fruto de su camino, y se hartarán de sus consejos.
32 Διότι η αποστασία των μωρών θέλει θανατώσει αυτούς, και η αμεριμνησία των αφρόνων θέλει αφανίσει αυτούς.
32 Porque el reposo de los ignorantes los matará, y la prosperidad de los necios los echará á perder.
33 Όστις όμως ακούει εμού, θέλει κατοικήσει εν ασφαλεία· και θέλει ησυχάζει, μη φοβούμενος κακόν.
33 Mas el que me oyere, habitará confiadamente, y vivirá reposado, sin temor de mal.
Cross references (32)
Related passages for each verse, from the Treasury of Scripture Knowledge as collected and ranked by readers at OpenBible.info.
- 1 Proverbs 10:1; 1 Chronicles 22:9; 1 Chronicles 28:5; Ecclesiastes 1:1; Proverbs 25:1
- 2 Proverbs 7:4; Deuteronomy 4:5–6; Proverbs 17:16; 2 Timothy 3:15–17; 1 Kings 3:9–12
- 3 Proverbs 2:1–9; Job 22:22; 1 Kings 3:28; Proverbs 8:10–11
- 4 Proverbs 8:5; Proverbs 8:17; Psalm 119:9; Psalm 119:130; Proverbs 8:32
- 5 Proverbs 12:1; Proverbs 9:9; 1 Corinthians 10:15; Job 34:10; Job 34:16
- 6 Psalm 78:2; Mark 4:11; Psalm 49:4; Hebrews 5:14; Acts 8:30–31
- 7 Job 28:28; Proverbs 9:10; Psalms 111:10–112:1; Ecclesiastes 12:13; Proverbs 15:33
- 8 Proverbs 6:20; Proverbs 30:17; Proverbs 5:1–2; Proverbs 31:1; 2 Timothy 1:5
- 9 Proverbs 4:9; Daniel 5:29; Genesis 41:42; Proverbs 6:20–21; Proverbs 3:22
- 10 Ephesians 5:11; Proverbs 16:29; Psalm 1:1; Proverbs 13:20; Deuteronomy 13:8
- 11 Proverbs 1:18; Jeremiah 5:26; Proverbs 12:6; Jeremiah 18:18–20; Acts 25:3
- 12 Psalm 124:3; Psalm 28:1; Romans 3:13; Micah 3:2–3; Psalm 5:9
- 13 1 Timothy 6:9–10; Luke 12:15; Job 24:2–3; Nahum 2:12; Isaiah 10:13–14
- 15 Psalm 119:101; Psalm 1:1; Proverbs 4:14–15; Proverbs 4:27; Psalm 26:4–5
- 16 Isaiah 59:7; Proverbs 6:18; Proverbs 4:16; Romans 3:5
- 17 Job 35:11; Jeremiah 8:7; Proverbs 7:23; Isaiah 1:3
- 18 Psalm 9:16; Esther 7:10; Proverbs 28:17; Proverbs 5:22–23; Psalm 7:14–16
- 19 Proverbs 15:27; 2 Peter 2:3; Proverbs 23:3–4; Jeremiah 22:17–19; Habakkuk 2:9
- 20 Proverbs 9:3; Colossians 2:3; Proverbs 8:1–5; Luke 11:49; 1 Corinthians 1:24
- 21 Acts 5:20; Matthew 10:27; Proverbs 9:3; Matthew 13:2; John 18:20
- 22 Proverbs 1:29; Proverbs 5:12; John 3:20; 2 Peter 3:3; Psalm 1:1
- 23 Acts 3:19; Ezekiel 33:11; Ezekiel 18:27–30; Acts 2:36–38; Joel 2:28
- 24 Romans 10:21; Isaiah 65:12; Jeremiah 7:13; Isaiah 66:4; Hebrews 12:25–26
- 25 Luke 7:30; Psalm 81:11; Proverbs 1:30; Proverbs 12:1; Psalm 107:11
- 26 Proverbs 10:24; Psalm 37:13; Psalm 2:4; Proverbs 6:15; Luke 14:24
- 27 Proverbs 3:25–26; Psalm 69:22–28; Psalm 58:9; Proverbs 10:24–25; Romans 2:9
- 28 Micah 3:4; Zechariah 7:13; James 4:3; Jeremiah 11:11; Isaiah 1:15
- 29 Proverbs 6:23; Proverbs 1:22; Job 21:14–15; Hebrews 11:25; Isaiah 27:11
- 30 Psalm 81:11; Proverbs 1:25; Luke 14:18–20; Jeremiah 8:9; Psalm 119:173
- 31 Proverbs 14:14; Jeremiah 6:19; Job 4:8; Proverbs 22:8; Galatians 6:7–8
- 32 Proverbs 8:36; John 3:36; Jeremiah 2:19; Luke 16:19–25; Hebrews 12:25
- 33 Psalm 25:12–13; Isaiah 26:3; Psalm 112:7–8; John 10:27–29; Proverbs 14:26
Cross references: OpenBible.info (CC BY), drawn mainly from the public-domain Treasury of Scripture Knowledge. · Sources & licences
What the Fathers said
Passages from the Church Fathers that expound or quote this chapter, verbatim from the public-domain Schaff edition (19th-century English translations).
How these were chosen
“Commentary” is the opening of a homily or exposition on this chapter (John Chrysostom’s homilies, Augustine’s tractates, sermons and expositions of the Psalms). “Quotes” are sentences where the edition’s own footnotes identify a quotation of a verse here, kept only when the wording matches the verse. Only works whose authorship is not in doubt are used. Psalms follow the Hebrew/English numbering (Augustine numbers them as the Septuagint does: his Psalm 50 is Psalm 51 here).
For it is better for you that ye should occupy a humble but honourable place in the flock of Christ, than that, being highly exalted, ye should be cast out from the hope of His people. For thus speaketh all-virtuous Wisdom: "Behold, I will bring forth to you the words of My Spirit, and I will teach you My speech.
Now, "the fear of the Lord is the beginning of wisdom;" the sense of sin leads to repentance, and God bestows His compassion upon those who are penitent.
… what we read in the Proverbs of impious men saying, "Let us unrighteously hide in the earth the righteous man; yea, let us swallow him up alive as hell, and let us take away his memory from the earth: let us seize his precious possession," is not so obscure that it may not be understood, without laborious exposition, of Christ …
Read in context · Nicene and Post-Nicene Fathers, series 1, vol. 2 (1887)
… and therefore the "wisdom" of God, by means of which she saves all men, "is declared in [its] going forth; it uttereth [its voice] faithfully in the streets, is preached on the tops of the walls, and speaks continually in the gates of the city." For the Church preaches the truth everywhere, and she is the seven-branched candlestick which bears …
… by ought of their own; but that wisdom was in them, of which it is written in a certain book, she shall say to those that despised her, when they have fallen upon the evils which she threatened them; "I will laugh over your destruction." What wonder then is it, that the wise mock the foolish virgins?
Read in context · Nicene and Post-Nicene Fathers, series 1, vol. 6 (1888)