Exodus · Modern Greek Bible: Vamvas (1850)
Exodus 23 Modern Greek Bible: Vamvas (1850)
Audio: World English Bible (WEB), read by Winfred W. Henson · About the recordings
Notes on this text (2)
- The Old Testament is translated from the Hebrew, not from the Septuagint read in the Orthodox Church; there are no deuterocanonical books.
- Katharevousa (learned 19th-century Greek), as in the CrossWire module (text from theword.gr).
1 Δεν θέλεις διαδώσει ψευδή φήμην· δεν θέλεις συμφωνήσει μετά του αδίκου διά να γείνης ψευδομάρτυς.
1 “You shall not spread a false report. Don’t join your hand with the wicked to be a malicious witness.
2 Δεν θέλεις ακολουθήσει τους πολλούς επί κακώ· ουδέ θέλεις ομιλήσει εν κρισολογία, ώστε να κλίνης κατόπιν πολλών διά να διαστρέψης κρίσιν·
2 “You shall not follow a crowd to do evil. You shall not testify in court to side with a multitude to pervert justice.
3 ουδέ θέλεις αποβλέψει εις πρόσωπον πτωχού εν τη κρίσει αυτού.
3 You shall not favor a poor man in his cause.
4 Εάν απαντήσης τον βουν του εχθρού σου ή τον όνον αυτού πλανώμενον, θέλεις εξάπαντος επιστρέψει αυτόν προς αυτόν.
4 “If you meet your enemy’s ox or his donkey going astray, you shall surely bring it back to him again.
5 Εάν ίδης τον όνον του μισούντός σε πεπτωκότα υπό το φορτίον αυτού και ήθελες αποφύγει να βοηθήσης αυτόν, εξάπαντος θέλεις συμβοηθήσει αυτόν.
5 If you see the donkey of him who hates you fallen down under his burden, don’t leave him. You shall surely help him with it.
6 Δεν θέλεις διαστρέψει το δίκαιον του πένητός σου εν τη κρίσει αυτού.
6 “You shall not deny justice to your poor people in their lawsuits.
7 Άπεχε από αδίκου υποθέσεως· και μη γείνης αιτία να θανατωθή ο αθώος και ο δίκαιος· διότι εγώ δεν θέλω δικαιώσει τον ασεβή.
7 “Keep far from a false charge, and don’t kill the innocent and righteous; for I will not justify the wicked.
8 Και δώρα δεν θέλεις λάβει· διότι τα δώρα τυφλόνουσι και τους σοφούς, και διαστρέφουσι τους λόγους των δικαίων.
8 “You shall take no bribe, for a bribe blinds those who have sight and perverts the words of the righteous.
9 Και ξένον δεν θέλεις καταδυναστεύσει διότι σεις γνωρίζετε την ψυχήν του ξένου, επειδή ξένοι εστάθητε εν τη γη της Αιγύπτου.
9 “You shall not oppress an alien, for you know the heart of an alien, since you were aliens in the land of Egypt.
10 Και εξ έτη θέλεις σπείρει την γην σου και θέλεις συνάγει τα γεννήματα αυτής·
10 “For six years you shall sow your land, and shall gather in its increase,
11 το δε έβδομον θέλεις αφήσει αυτήν να αναπαυθή και να μένη αργή, διά να τρώγωσιν οι πτωχοί του λαού σου· και το εναπολειφθέν αυτών ας τρώγωσι τα ζώα του αγρού. Ούτω θέλεις κάμει διά τον αμπελώνά σου και διά τον ελαιώνά σου.
11 but the seventh year you shall let it rest and lie fallow, that the poor of your people may eat; and what they leave the animal of the field shall eat. In the same way, you shall deal with your vineyard and with your olive grove.
12 Εξ ημέρας θέλεις κάμνει τας εργασίας σου· την δε εβδόμην ημέραν θέλεις αναπαύεσθαι, διά να αναπαυθή ο βους σου και ο οίνος σου και να λάβη αναψυχήν ο υιός της δούλης σου και ο ξένος.
12 “Six days you shall do your work, and on the seventh day you shall rest, that your ox and your donkey may have rest, and the son of your servant, and the alien may be refreshed.
13 Και εις πάντα όσα ελάλησα προς εσάς, θέλετε προσέξει· και όνομα άλλων θεών δεν θέλετε αναφέρει, ουδέ θέλει ακουσθή εκ του στόματός σου.
13 “Be careful to do all things that I have said to you; and don’t invoke the name of other gods or even let them be heard out of your mouth.
14 Τρίς του ενιαυτού θέλεις κάμνει εορτήν εις εμέ.
14 “You shall observe a feast to me three times a year.
15 Θέλεις φυλάττει την εορτήν των αζύμων· επτά ημέρας θέλεις τρώγει άζυμα, καθώς προσέταξα εις σε, κατά τον διωρισμένον καιρόν του μηνός Αβίβ· διότι εν τούτω εξήλθες εξ Αιγύπτου· και ουδείς θέλει φανή ενώπιόν μου κενός·
15 You shall observe the feast of unleavened bread. Seven days you shall eat unleavened bread, as I commanded you, at the time appointed in the month Abib (for in it you came out of Egypt), and no one shall appear before me empty.
16 και την εορτήν του θερισμού, των πρωτογεννημάτων των κόπων σου, τα οποία έσπειρας εις τον αγρόν· και την εορτήν της συγκομιδής των καρπών, εις το τέλος του ενιαυτού, αφού συνάξης τους καρπούς σου εκ του αγρού.
16 And the feast of harvest, the first fruits of your labors, which you sow in the field; and the feast of ingathering, at the end of the year, when you gather in your labors out of the field.
17 Τρίς του ενιαυτού θέλει εμφανίζεσθαι παν αρσενικόν σου ενώπιον Κυρίου του Θεού.
17 Three times in the year all your males shall appear before the Lord Yahweh.
18 Δεν θέλεις προσφέρει το αίμα της θυσίας μου με άρτον ένζυμον· ουδέ θέλει μένει το πάχος της εορτής μου έως πρωΐ.
18 “You shall not offer the blood of my sacrifice with leavened bread. The fat of my feast shall not remain all night until the morning.
19 Τας απαρχάς των πρωτογεννημάτων της γης σου θέλεις φέρει εις τον οίκον Κυρίου του Θεού σου. Δεν θέλεις ψήσει ερίφιον εν τω γάλακτι της μητρός αυτού.
19 You shall bring the first of the first fruits of your ground into the house of Yahweh your God. “You shall not boil a young goat in its mother’s milk.
20 Ιδού, εγώ αποστέλλω άγγελον έμπροσθέν σου διά να σε φυλάττη εν τη οδώ, και να σε φέρη εις τον τόπον τον οποίον προητοίμασα·
20 “Behold, I send an angel before you, to keep you by the way, and to bring you into the place which I have prepared.
21 φοβού αυτόν, και υπάκουε εις την φωνήν αυτού· μη παροργίσης αυτόν· διότι δεν θέλει συγχωρήσει τας παραβάσεις σας· επειδή το όνομά μου είναι εν αυτώ.
21 Pay attention to him, and listen to his voice. Don’t provoke him, for he will not pardon your disobedience, for my name is in him.
22 Εάν όμως προσέχης να υπακούης εις την φωνήν αυτού και πράττης πάντα όσα λέγω, τότε εγώ θέλω είσθαι εχθρός των εχθρών σου και εναντίος των εναντίων σου.
22 But if you indeed listen to his voice, and do all that I speak, then I will be an enemy to your enemies, and an adversary to your adversaries.
23 Διότι ο άγγελός μου θέλει προπορεύσθαι έμπροσθέν σου, και θέλει σε εισαγάγει εις τους Αμορραίους και Χετταίους και Φερεζαίους και Χαναναίους, Ευαίους και Ιεβουσαίους· και θέλω εξολοθρεύσει αυτούς.
23 For my angel shall go before you, and bring you in to the Amorite, the Hittite, the Perizzite, the Canaanite, the Hivite, and the Jebusite; and I will cut them off.
24 Δεν θέλεις προσκυνήσει τους θεούς αυτών, ουδέ θέλεις λατρεύσει αυτούς, ουδέ θέλεις πράξει κατά τα έργα εκείνων· αλλά θέλεις εξολοθρεύσει αυτούς, και θέλεις κατασυντρίψει τα είδωλα αυτών.
24 You shall not bow down to their gods, nor serve them, nor follow their practices, but you shall utterly overthrow them and demolish their pillars.
25 Και θέλετε λατρεύει Κύριον τον Θεόν σας, και αυτός θέλει ευλογεί τον άρτον σου, και το ύδωρ σου· και θέλω απομακρύνει πάσαν νόσον εκ μέσου σου·
25 You shall serve Yahweh your God, and he will bless your bread and your water, and I will take sickness away from among you.
26 και δεν θέλει είσθαι άγονος και στείρα επί της γης σου· τον αριθμόν των ημερών σου θέλω κάμει πλήρη.
26 No one will miscarry or be barren in your land. I will fulfill the number of your days.
27 τον φόβον μου θέλει στείλει έμπροσθέν σου και θέλω καταστρέψει πάντα λαόν επί τον οποίον έρχεσαι και θέλω κάμει πάντας τους εχθρούς σου να στρέψωσι τα νώτα εις σέ·
27 I will send my terror before you, and will confuse all the people to whom you come, and I will make all your enemies turn their backs to you.
28 και θέλω στείλει έμπροσθέν σου σφήκας, και θέλουσιν εκδιώξει τους Ευαίους, τους Χαναναίους και τους Χετταίους απ' έμπροσθέν σου.
28 I will send the hornet before you, which will drive out the Hivite, the Canaanite, and the Hittite, from before you.
29 Δεν θέλω εκδιώξει αυτούς απ' έμπροσθέν σου εις εν έτος, διά να μη γείνη έρημος η γη και πληθυνθώσι τα θηρία του αγρού εναντίον σου·
29 I will not drive them out from before you in one year, lest the land become desolate, and the animals of the field multiply against you.
30 ολίγον κατ' ολίγον θέλω εκδιώξει αυτούς απ' έμπροσθέν σου, εωσού αυξηθής και κυριεύσης την γην.
30 Little by little I will drive them out from before you, until you have increased and inherit the land.
31 Και θέλω θέσει τα όριά σου από της Ερυθράς θαλάσσης μέχρι της θαλάσσης των Φιλισταίων, και από της ερήμου μέχρι του ποταμού· διότι εις τας χείρας υμών θέλω παραδώσει τους κατοίκους του τόπου, και θέλεις εκδιώξει αυτούς απ' έμπροσθέν σου.
31 I will set your border from the Red Sea even to the sea of the Philistines, and from the wilderness to the River; for I will deliver the inhabitants of the land into your hand, and you shall drive them out before you.
32 Δεν θέλεις κάμει μετ' αυτών, ουδέ μετά των θεών αυτών, συνθήκην·
32 You shall make no covenant with them, nor with their gods.
33 δεν θέλουσι κατοικεί εν τη γη σου, διά να μη σε κάμωσι να αμαρτήσης εις εμέ· διότι αν λατρεύσης τους θεούς αυτών, τούτο θέλει εξάπαντος είσθαι παγίς εις σε.
33 They shall not dwell in your land, lest they make you sin against me, for if you serve their gods, it will surely be a snare to you.”
People & places in this chapter
From this site's family tree and Bible maps, only where those guides cite this chapter.
People
Aaron
Moses' brother and spokesman, Israel's first high priest.
Cited in the guide: Exodus 4–40; Leviticus 8–10
Moses
Drawn from the Nile, he led Israel out of Egypt and received God's Law.
Cited in the guide: Exodus 2–Deuteronomy 34
Cross references (32)
Related passages for each verse, from the Treasury of Scripture Knowledge as collected and ranked by readers at OpenBible.info.
- 1 Psalm 101:5; Proverbs 19:5; Deuteronomy 19:16–21; Matthew 26:59–61; Exodus 20:16
- 2 Proverbs 1:10–11; Proverbs 1:15; Luke 23:23–24; Job 31:34; Matthew 27:24–26
- 3 Leviticus 19:15; James 3:17; Psalm 82:2–3; Deuteronomy 1:17
- 4 Deuteronomy 22:1–4; 1 Thessalonians 5:15; Romans 12:17–21; Matthew 5:44; Luke 6:27–28
- 5 Deuteronomy 22:4
- 6 Jeremiah 5:28; Malachi 3:5; Ecclesiastes 5:8; Isaiah 10:1–2; Exodus 23:2–3
- 7 Ephesians 4:25; Exodus 23:1; Deuteronomy 27:25; 1 Thessalonians 5:22; Romans 1:18
- 8 Deuteronomy 16:19; Isaiah 5:23; Proverbs 17:23; Proverbs 15:27; 1 Samuel 8:3
- 9 Deuteronomy 27:19; Exodus 22:21; Deuteronomy 24:14–18; Matthew 18:33; Exodus 21:21
- 10 Leviticus 25:3–4
- 11 Leviticus 25:2–7; Leviticus 26:34–35; Leviticus 25:11–12; Leviticus 25:20; Leviticus 25:22
- 12 Luke 13:14; Exodus 35:3; Exodus 31:15–16; Exodus 20:8–11; Exodus 34:21
- 13 Joshua 23:7; Zechariah 13:2; Deuteronomy 4:9; 1 Timothy 4:16; Hosea 2:17
- 14 Deuteronomy 16:16; Leviticus 23:34; Exodus 23:17; Leviticus 23:16; Exodus 34:22–24
- 15 Luke 22:7; Proverbs 3:9–10; Exodus 34:20; Numbers 28:16–25; Deuteronomy 16:16
- 16 Exodus 34:22; Leviticus 23:9–21; Leviticus 23:34–44; Exodus 22:29; Numbers 29:12–39
- 17 Deuteronomy 16:16; Exodus 34:23; Deuteronomy 31:11; Psalm 84:7; Exodus 23:14
- 18 Exodus 34:25; Deuteronomy 16:4; Exodus 12:10; Leviticus 2:11; Leviticus 7:15
- 19 Exodus 34:26; Deuteronomy 14:21; Nehemiah 10:35; Deuteronomy 26:10; Exodus 22:29
- 20 Exodus 33:14; Psalm 91:11; Exodus 32:34; Exodus 14:19; Exodus 33:2
- 21 Psalm 78:56; Hebrews 12:25; Psalm 78:40; John 10:38; John 10:30
- 22 Genesis 12:3; Deuteronomy 30:7; Zechariah 2:8; Jeremiah 30:20; Acts 9:4–5
- 23 Exodus 23:20; Isaiah 5:13; Genesis 34:2; Genesis 15:19–21; Exodus 32:2
- 24 Exodus 20:5; Deuteronomy 12:30–31; Numbers 33:52; Deuteronomy 7:5; Deuteronomy 12:3
- 25 Deuteronomy 7:15; Exodus 15:26; Joshua 22:5; Psalm 103:3; Isaiah 33:24
- 26 Deuteronomy 7:14; Deuteronomy 28:4; Job 5:26; Job 21:10; Isaiah 65:20
- 27 Deuteronomy 2:25; Genesis 35:5; Deuteronomy 11:25; Deuteronomy 7:23; Psalm 18:40
- 28 Deuteronomy 7:20; Joshua 24:11–12
- 29 Deuteronomy 7:22; Judges 3:1–4; Joshua 17:12–13; Joshua 15:63; Joshua 16:10
- 31 Genesis 15:18; Deuteronomy 11:24; Joshua 21:44; Numbers 34:3–15; Joshua 1:4
- 32 Exodus 34:12; Deuteronomy 7:2; Exodus 34:15; 2 Corinthians 6:15; Psalm 106:35
- 33 Psalm 106:36; Deuteronomy 7:16; Joshua 23:13; Exodus 34:12; Judges 2:3
Cross references: OpenBible.info (CC BY), drawn mainly from the public-domain Treasury of Scripture Knowledge. · Sources & licences
What the Fathers said
Passages from the Church Fathers that expound or quote this chapter, verbatim from the public-domain Schaff edition (19th-century English translations).
How these were chosen
“Commentary” is the opening of a homily or exposition on this chapter (John Chrysostom’s homilies, Augustine’s tractates, sermons and expositions of the Psalms). “Quotes” are sentences where the edition’s own footnotes identify a quotation of a verse here, kept only when the wording matches the verse. Only works whose authorship is not in doubt are used. Psalms follow the Hebrew/English numbering (Augustine numbers them as the Septuagint does: his Psalm 50 is Psalm 51 here).
… thy sins which thou hast committed aforetime are come to light; for thou hast pronounced false judgments, and hast been accustomed to condemn the innocent, and to let the guilty go free, albeit the Lord saith, The innocent and the righteous shalt thou not slay." Of whom also did the Lord say: "But if the evil servant shall say in …